Σταύρος Σταυρόπουλος, Επιμελητής Νευροχειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital
Σπονδυλοδεσία ονομάζεται η χειρουργική σταθεροποίηση 2 ή περισσότερων σπονδύλων, των οστών δηλαδή τα οποία σχηματίζουν (το ένα επάνω στο άλλο) την σπονδυλική στήλη. Αφορά συνήθως την οσφυϊκή μοίρα, δηλαδή αυτό που αποκαλούμε “μέση” αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και την αυχενική ή και την θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Η σταθεροποίηση αυτή γίνεται πλέον με κοχλίες (βίδες) οι οποίοι συνδέονται μεταξύ τους με ράβδους και παρέχουν την απαραίτητη στήριξη στη σπονδυλική στήλη.
Οι δύο κύριες μέθοδοι αυτής της χειρουργικής επέμβασης είναι η “ανοικτή” και η “κλειστή” ή ελάχιστα επεμβατική σπονδυλοδεσία.
Η πρώτη είναι η κλασική μέθοδος η οποία εξακολουθεί και εφαρμόζεται ως πρώτη επιλογή σε πολλές περιπτώσεις. Προσφέρει τη δυνατότητα καλύτερης σταθεροποίησης με την προσθήκη ειδικών μοσχευμάτων. Επίσης, είναι αναντικατάστατη, όταν χρειάζεται ευρεία αποσυμπίεση σε πολλαπλά επίπεδα, καθώς επίσης και όταν ο πρωταρχικός στόχος είναι η αφαίρεση ευμεγέθων ενδοκαναλικών όγκων και η σπονδυλοδεσία λειτουργεί υποστηρικτικά. Επιπλέον, δημιουργεί τις συνθήκες για ευχερέστερη ανάταξη (διόρθωση της “ολίσθησης” των σπονδύλων), όπου αυτό είναι απαραίτητο. Κατά την ανοικτή μέθοδο, ο χειρουργός μπορεί να εκτιμήσει κατά τη διάρκεια της επέμβασης το βαθμό της αστάθειας μεταξύ των σπονδύλων σε κάθε επίπεδο ξεχωριστά αλλά και να έχει άμεση οπτική “αίσθηση” της ποιότητας των ιστών που με τη σειρά της ενδέχεται να επιβάλλει τροποποίηση του αρχικού εγχειρητικού πλάνου.
Η κλειστή ή ελάχιστα επεμβατική μέθοδος, έχει καταστεί δυνατή τα τελευταία χρόνια λόγω της προόδου της τεχνολογίας στην διεγχειρητική απεικόνιση και έχει συνεισφέρει στη σημαντική μείωση της διάρκειας του χειρουργείου αλλά και ελαχιστοποίηση της απώλειας αίματος. Δεν υπάρχει μεγάλη τομή αλλά περισσότερες και μικρότερες, όπως αντίστοιχα στην “λαπαροσκόπηση” (όρος ο οποίος εξ’ορισμού αναφέρεται στις επεμβάσεις της κοιλιάς). Επίσης, διατηρείται η δυνατότητα αποσυμπίεσης των νευρικών ιστών μέσα από ένα μικρό σωλήνα και τη χρήση μικροσκοπίου. Η μέθοδος αυτή μπορεί να αναδείξει τα πλεονεκτήματά της στο μέγιστο ανάλογα με το σωματότυπο του ασθενούς. Έτσι, ασθενείς με αυξημένο σωματικό βάρος και κατά συνέπεια σωματικό λίπος στη ράχη επωφελούνται τα μέγιστα από τη μέθοδο αυτή η οποία εξουδετερώνει τις τεχνικές δυσκολίες που ο σωματότυπός τους προκαλεί κατά την επέμβαση. Επίσης, ο ελαττωμένος χρόνος του χειρουργείου είναι, ειδικά σε αυτούς τους ασθενείς, αρκετά σημαντικός παράγοντας στην πρόληψη πιθανών μετεγχειρητικών επιπλοκών. Έτσι, η πρόοδος της τεχνολογίας έχει συνεισφέρει στο να καταστούν οι πολύπλοκες επεμβάσεις σε “δύσκολους” ασθενείς ακόμα πιο ασφαλείς.
Και στις δύο μεθόδους, ο διεγχειρητικός αξονικός τομογράφος (O-Arm®), που πρώτο το Mediterraneo Hospital έφερε στην Ελλάδα, σε συνδυασμό με την νευροπλοήγηση, εξασφαλίζει απόλυτη ακρίβεια και ασφάλεια κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Η πολύχρονη χρήση αυτής της τεχνολογίας αιχμής στο νοσοκομείο μας και η μεγάλη εμπειρία στον τομέα είναι αυτή που εγγυάται το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Μέχρι προ ολίγων ετών, οι επεμβάσεις αυτές σε ασθενείς με αδύναμα οστά (οστεοπόρωση ή οστεοπενία) συνοδευόταν από σχετικά υψηλό ποσοστό επιπλοκών που είχαν σχέση με τα υλικά ή ακόμη και με κατάγματα σε γειτονικούς σπονδύλους. Τώρα, με τη δυνατότητα της ενίσχυσης των σπονδύλων με ειδικό οστικό “τσιμέντο”, αυξάνεται η σταθερότητα των κοχλιών στους σπονδύλους και μπορούν να προληφθούν προβλήματα στους γειτνιάζοντες σπονδύλους.
Τέλος, με τη χρήση σύγχρονων υλικών, μπορεί να γίνει σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης χωρίς σημαντικό αντίκτυπο στην κινητικότητά της. Για το σκοπό αυτό, χρησιμοποιούνται ειδικές ράβδοι με τμήματα σιλικόνης ή άλλων μαλακών υλικών που δίνουν ένα, επιπλέον βαθμό ελαστικότητας.
Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή του κατάλληλου τρόπου αλλά και της έκτασης της σπονδυλοδεσίας είναι κλειδί για την επιτυχία της και αποτελεί το “μυστικό” του καλού χειρουργού. Με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες του ασθενούς, τις ιδιαιτερότητες της παθολογίας του και του σωματότυπού του, επιλέγεται η πλέον κατάλληλη μέθοδος ώστε να εξασφαλισθεί η το βέλτιστο αποτέλεσμα όχι μόνο άμεσα αλλά και σε βάθος χρόνου.
Συμπερασματικά, η μεγάλη ποικιλία μεθόδων που είναι διαθέσιμες στη φαρέτρα του χειρουργού και η εμπειρία του στην επιλογή της πλέον κατάλληλης για τον κάθε ασθενή ξεχωριστά είναι αυτή που εξασφαλίζει την υψηλή ποιότητα στην παροχή των υπηρεσιών υγείας την οποίαν με προσήλωση πρεσβεύει το Mediterraneo Hospital.
