Mediterraneo Hospital

Η φυσικοθεραπεία παίζει σημαντικό ρόλο στο κομμάτι της αποκατάστασης των νευρολογικών παθήσεων και των κακώσεων του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος. Ανάμεσα στις νευρολογικές παθήσεις που αντιμετωπίζονται είναι η σκλήρυνση κατά πλάκας και η νόσος του Parkinson, ενώ εφαρμόζονται και πρωτόκολλα αποκατάστασης για κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και αιμορραγικό ή ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Το τμήμα φυσικοθεραπείας, προσεγγίζοντας εξατομικευμένα και ολιστικά κάθε περιστατικό, αναλαμβάνει να ξεκινήσει το πρόγραμμα της αποκατάστασης του ασθενή, σε συνεργασία με τα υπόλοιπα τμήματα του Νοσοκομείου, τους θεράποντες ιατρούς, τους χειρουργούς, τους διατροφολόγους και τους ψυχολόγους.

Πριν την εφαρμογή του προγράμματος, λαμβάνεται το ιατρικό ιστορικό του ασθενή και συναξιολογούνται η παρούσα κατάστασή του, τα ιατρικά δεδομένα από τα άλλα τμήματα και οι επιθυμητοί στόχοι.

Αφού πρώτα εξασφαλιστεί η σωστή και ανεμπόδιστη αναπνοή και η σωστή θέση του σώματος του ασθενούς, ξεκινά η φυσικοθεραπευτική του αποκατάσταση και μάλιστα από τις πρώτες μετεγχειρητικές ώρες με κινησιοθεραπεία και ειδικές τεχνικές που απαντούν στην εκάστοτε πάθηση. Όταν είναι αναγκαίο, γίνεται και χρήση τεχνικού εξοπλισμού, ηλεκτροθεραπείας, ορθοτικών μηχανημάτων και κατασκευών κινητοποίησης.

Επιγραμματικά, στο πλάνο αποκατάστασης θα μπορούσαν να σημειωθούν τα εξής:

• Σωστή αναπνευστική λειτουργία (εξειδικευμένες κινήσεις έκπτυξης πνευμόνων, απόχρεμψη, ανεμπόδιστη αναπνευστική λειτουργία μέσω αναρροφήσεων των βρογχικών εκκρίσεων.)
• Σωστή τοποθέτηση του σώματος του ασθενή (αποφυγή ρικνώσεων μυών και τενόντων, αποφυγή υποποδίας άκρου ποδός, αποφυγή συγκάμψεων)
• Διατήρηση ή και βελτίωση του εύρους κίνησης των αρθρώσεων (διατάσεις, κατασκευές ακινητοποίησης και υποστήριξης)
• Καταστολή και αποφυγή διαφόρων παθολογικών αντανακλαστικών όπου αυτά συναντώνται, τα οποία με τη σειρά τους οδηγούν στην κακή στάση του σώματος του ασθενή συγκάμψεις, πρότυπα καμπτικά ή εκτατικά
• Μυϊκή ενδυνάμωση
• Ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας, δηλαδή εξειδικευμένες τεχνικές για τη βελτίωση της νευρομυϊκής συναρμογής με αποτέλεσμα να κάνουμε «εξυπνότερο» μυϊκό σύστημα που αντιδρά ταχύτερα και σωστότερα ώστε να προλαμβάνει κακώσεις μυοτενοντίου πετάλου και αρθρώσεων
• Βελτίωση ισορροπίας
• Επανεκπαίδευση βάδισης δηλαδή προσπάθεια να φέρουμε τη βάδιση όσο πιο κοντά στη φυσιολογική γίνεται, εξαλείφοντας παθολογικά πρότυπα ή εκπαιδεύοντας τον ασθενή στη σωστή χρήση του κατάλληλου βοηθήματος.
• Οδηγίες και ασκησιολόγιο για το μετεγχειρητικό διάστημα μετά τη νοσηλεία (καθημερινό εξατομικευμένο πρόγραμμα εξάσκησης του ασθενή)
• Επανένταξη στο κοινωνικό και εργασιακό περιβάλλον: Σε συνεργασία με τα άλλα τμήματα του νοσοκομείου γίνεται εκπαίδευση του ασθενή στο χώρο διαμονής και εργασίας του, σύμφωνα με τα νέα δεδομένα της κινητικής του κατάστασης, διαμορφώνοντας με τέτοιο τρόπο το περιβάλλον γύρω του που θα του διασφαλίζει όσο το δυνατόν πιο άνετη ζωή.

Το Τμήμα Φυσικοθεραπείας του Mediterraneo Hospital βρίσκεται πάντα δίπλα στον ασθενή, τόσο κατά τη διάρκεια της αποκατάστασής του, όσο και μετά από αυτή και είναι πάντα σε επικοινωνία μαζί του για οποιαδήποτε απορία ή καθοδήγηση πάνω στις νέες τεχνικές αποκατάστασης.

Η διαρκής ενημέρωση και εκπαίδευση του προσωπικού του Τμήματος συντελεί στην εξειδικευμένη υποστήριξη, σύμφωνα με τα ισχύοντα διεθνή επιστημονικά πρότυπα.

Η συμμετοχή του πληθυσμού σε διάφορες αθλητικές δραστηριότητες έχει αυξηθεί σημαντικά τις  τελευταίες δεκαετίες. Η πλειονότητα των αθλητικών κακώσεων αφορά το μυοσκελετικό και το νευρικό σύστημα, ενώ συμμετέχουν σε σημαντικό βαθμό και τα άλλα συστήματα.

Τα τελευταία χρόνια οι προσπάθειες των επιστημόνων όλων των ειδικοτήτων που εμπλέκονται στην αποκατάσταση των ορθοπεδικών τραυματισμών ή των αθλητικών κακώσεων έχει ενταθεί και προτείνονται συνεχώς νέες  χειρουργικές τεχνικές και μέθοδοι όπως και νέα πρωτόκολλα αποκατάστασης για την ταχύτερη και ασφαλέστερη επιστροφή του ασθενή ή αθλητή στα προ του τραυματισμού επίπεδα. Οι πιο συχνοί τραυματισμοί χωρίζονται κυρίως σε τρείς μεγάλες κατηγορίες:

• Τις μεταβολικές νόσους (οστεοπόρωση)
• Τις εκφυλιστικές αρθροπάθειες (πρωτοπαθής – δευτεροπαθής οστεοαρθρίτιδα)
• Τις αθλητικές κακώσεις (ρήξη συνδέσμων και τενόντων, κατάγματα κτλ).

Το τμήμα φυσικοθεραπείας του Mediterraneo Hospital είναι κοντά στον ασθενή ή αθλητή από τις πρώτες μετεγχειρητικές ώρες, ώστε να βοηθήσει στην πρώιμη κινητοποίηση του άνω και του κάτω άκρου με στόχο να αποφευχθούν οι μυϊκές ατροφίες και να περιοριστούν τα ελλείμματα στο εύρος κίνησης των αρθρώσεων.

Αυτό επιτυγχάνεται με την άρτια επιστημονική εκπαίδευση του τμήματος φυσικοθεραπείας πάντα σε συνεννόηση με τον χειρουργό ορθοπεδικό, αλλά και το σύγχρονο φυσικοθεραπευτικό εξοπλισμό που διαθέτουμε (CPM, TENS, ηλεκτρομυϊκός ερεθισμός ).

Στηριζόμαστε σε σύγχρονα πρωτόκολλα αποκατάστασης με στόχο τα εξής:

• Μυϊκή ενδυνάμωση (εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον κάθε ασθενή)
• Βελτίωση του εύρους κίνησης των αρθρώσεων (διατάσεις )
• Επανεκπαίδευση βάδισης (με κατάλληλο βοηθητικό μέσο βάδισης)
• Βελτίωση της ισορροπίας (εξειδικευμένες ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας)
• Οδηγίες και ειδικό ασκησιολόγιο για το μετεγχειρητικό διάστημα μετά την νοσηλεία.

Το τμήμα φυσικοθεραπείας του Mediterraneo Hospital ενημερώνεται συνεχώς για τις εξελίξεις στην σύγχρονη χειρουργική ορθοπεδική παρακολουθώντας εγχώρια και διεθνή συνέδρια με σκοπό να προσφέρει εξειδικευμένη υποστήριξη – αντιμετώπιση – αποκατάσταση σε κάθε είδους ορθοπεδικό ή αθλητικό τραυματισμό.

Μιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S, Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital
Πηγή: http://www.sweetblog.gr

H αναζήτηση νέων μεθόδων αναίμακτης χειρουργικής, με μικρή τομή, που μειώνει τις όποιες παρενέργειες, τον πόνο και ταυτόχρονα δίνει τη δυνατότητα στον ασθενή να επιστρέψει το συντομότερο στα καθήκοντά του, είναι ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα της σύγχρονης χειρουργικής.

Το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε στη Γαλλία, στο Πανεπιστημιακό Ερευνητικό Κέντρο Χειρουργικής στο Στρασβούργο, (IRCAD – ΕΙΤ), σεμινάριο στο οποίο παρουσιάσθηκαν δύο σύγχρονες μέθοδοι διαπρωκτικής χειρουργικής, της κύστεως κόκκυγος και των όγκων του ορθοσιγμοειδούς. Το sweetblog.gr, ήταν εκεί και παρουσιάζει τις δύο αυτές μεθόδους. Στο Ευρωπαϊκό Εκπαιδευτικό Κέντρο συναντήσαμε και τον κ. Μιχάλη Βοργιά, MDFACS, Διευθυντή Χειρουργικής Κλινικής στο «Mediterraneo Hospital», Γενικό Χειρουργό που είναι εξειδικευμένος και στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική.

Ο κ.Βοργιάς επισημαίνει ότι με τη νέα μέθοδο ΤΕΟ ( Transanal Endoscopic Operations ), που παρουσιάσθηκε, αντιμετωπίζονται οι διαπρωτικοί πολύποδες και όγκοι και μάλιστα με συμβατικά ενδοσκοπικά εργαλεία . Με την ελάχιστα επεμβατική αυτή μέθοδο οι χειρουργοί παχέος εντέρου και πρωκτού αφαιρούν πιο εύκολα καλοήθεις πρωκτικούς πολύποδες, όγκους και μορφώματα.

Η δεύτερη μέθοδος VAAFT ( Video-Assisted Anal Fistula Treatment) αφορά την αφαίρεση των περιεδρικών συριγγίων που προκαλούνται από την φλεγμονή και την απόφραξη του εκφορητικού πόρου των περιπρωκτικών αδένων. Ακόμη και εάν το ύψος του συρριγγώδους πόρου περιλαμβάνει σημαντικό τμήμα από τον σφιγκτηριακό μηχανισμό, η επέμβαση γίνεται πιο εύκολα και σχεδόν αναίμακτα.

Οι λαπαροενδοσκοπικές αυτές τεχνικές, οι οποίες συνδυάζουν την ελάχιστη παρέμβαση, μέσω φυσικής οπής, με την ακρίβεια της εκτομής υπό οπτικό έλεγχο και οι οποίες αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της σύγχρονης Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής.

Αναπτύχθηκαν και εφαρμόζονται, με στόχο να εξασφαλίσουν μία, πιο ανώδυνη, ταχύτατη και χωρίς τομές, χειρουργική θεραπεία, επιτρέποντας έτσι στον ασθενή να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες άμεσα και ανώδυνα.

Μερικά από τα πλεονεκτήματα που προσφέρουν και οι δύο νέες μέθοδοι είναι:

• Ο χειρουργός μπορεί να φτάσει με καλύτερη ορατότητα και ακρίβεια βαθειά μέσα στο ορθό
• Απουσία χειρουργικής τομής
• Ελάχιστη αιμορραγία
• Ελάχιστες επιπλοκές και επίπτωση σε φλεγμονές
• Απουσία κινδύνου μετεγχειρητικού ειλεού
• Μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο
• Ταχύτερη επάνοδος στις καθημερινές δραστηριότητες.

Μιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S, Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital
Πηγή: http://www.iatronet.gr

Οι «καούρες» είναι ένα από τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Πώς αντιμετωπίζεται η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και πότε καταλαβαίνουμε ότι θα πρέπει να οδηγηθούμε στο χειρουργείο;

Με τον όρο «καούρα» περιγράφουμε συνήθως ευρύ φάσμα συμπτωμάτων στο πεπτικό σύστημα και αρκετές φορές προσδιορίζουμε με αυτόν, λανθασμένα, τη δυσπεψία. Για να είμαστε όμως ακριβείς, σύμφωνα με τους ιατρικούς όρους, οι «καούρες» είναι ένα από τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.

Τα οξέα του στομάχου παλινδρομούν από το στομάχι στον οισοφάγο. Για αυτό και η «καούρα» περιγράφεται σαν ένα οξύ αίσθημα καψίματος στην περιοχή μεταξύ των πλευρών ή ακριβώς κάτω από τον αυχένα. Πολλοί ενήλικες εμφανίζουν αυτό το δυσάρεστο συναίσθημα τουλάχιστον μία φορά τον μήνα. Άλλα συμπτώματα που μπορεί να συνδέονται με τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, είναι οι έμετοι, η δυσκολία στην κατάποση και ο χρόνιος βήχας ή ακόμη και το άσθμα.

Τι είναι η γαστροoισοφαγική παλινδρόμηση;
Η τροφή «ταξιδεύει» από το στόμα στο στομάχι μέσω ενός σωλήνα, το γνωστό μας οισοφάγο. Στο χαμηλότερο τμήμα του οισοφάγου υπάρχει ένας μικρός μυώδης δακτύλιος, ο οποίος ονομάζεται κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας (ΚΟΣ). Ο Κατώτερος Οισοφαγικός Σφιγκτήρας ενεργεί σαν μία μονόδρομη βαλβίδα, επιτρέποντας στην τροφή να περνά μέσα από το στομάχι. Κανονικά, ο ΚΟΣ κλείνει αμέσως μετά την κατάποση για να αποτρέψει την παλινδρόμηση των υγρών του στομάχου, τα οποία έχουν υψηλή περιεκτικότητα οξέων. Η Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση εμφανίζεται όταν ο ΚΟΣ δεν λειτουργεί σωστά επιτρέποντας στα οξέα να κυλήσουν προς τα πίσω και να κάψουν το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου. Αυτό ερεθίζει τον οισοφάγο, προκαλώντας καούρες και ενδεχομένως βλάβη στον οισοφάγο.
Κάποιοι άνθρωποι γεννιούνται με αδύνατο σφιγκτήρα (ΚΟΣ). Σε άλλους, λιπαρές και πικάντικες τροφές, κάποια είδη φαρμάκων, εφαρμοστά ρούχα, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ, πολύ έντονη άσκηση ή απότομες αλλαγές στη στάση του σώματος (απότομο σκύψιμο ή ξάπλωμα) μπορεί να προκαλέσουν ατονία του Κατώτερου Οισοφαγικού Σφιγκτήρα, δημιουργώντας παλινδρόμηση των οξέων. Η διαφραγματοκήλη (κοινή ονομασία για την Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση) μπορεί να παρουσιάζεται σε πολλούς ασθενείς που υποφέρουν από Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση, αλλά είναι πιθανόν να μην προκαλεί το σύμπτωμα της καούρας.

Η χειρουργική επέμβαση είναι η μόνη λύση;
Αν πάσχετε από «καούρες», ο χειρουργός σας θα χρησιμοποιήσει ως ύστατη λύση τη Λαπαροσκοπική Αντι-Παλινδρομική Επέμβαση.
Το πρώτο βήμα στην προσπάθειά μας να καταπολεμήσουμε τις καούρες, είναι να αλλάξουμε τον τρόπο ζωής μας. Η αλλαγή της διατροφής και η τακτική λήψη αντιόξινων φαρμάκων μπορεί να μειώσει τη συχνότητα και την ένταση των συμπτωμάτων. Η απώλεια βάρους, η μείωση του καπνίσματος και της κατανάλωσης του αλκοόλ και οι αλλαγές στον τρόπο διατροφής και ύπνου μπορούν, επίσης, να βοηθήσουν.
Σε δεύτερο στάδιο, εάν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν, θα χρειαστεί να ακολουθήσουμε και φαρμακευτική αγωγή. Η λήψη αντιόξινων εξουδετερώνει τα οξέα του στομάχου και η συστηματική λήψη φαρμάκων μειώνει την ποσότητα των οξέων που παράγονται στο στομάχι.
Όταν έχουμε ακολουθήσει τα δύο προηγούμενα βήματα και δεν έχει λυθεί το πρόβλημα, τότε η μόνη λύση είναι η χειρουργική επέμβαση. Μέχρι πρόσφατα, η επέμβαση αυτή γινόταν με μεγάλη τομή στην κοιλιά και είχε σαν αποτέλεσμα αρκετό μετεγχειρητικό πόνο και περίοδο ανάρρωσης έξι ή και περισσοτέρων εβδομάδων.
Η τεχνική αυτή έχει αλλάξει και χρησιμοποιούνται πλέον λαπαροσκοπικές τεχνικές αποφεύγοντας έτσι μεγάλες τομές. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η μεγαλύτερη πλειοψηφία των ασθενών, οι οποίοι υποβάλλονται σε επέμβαση απαλλάσσονται τελείως ή έχουν πολύ σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων της Γατροοισοφαγικής Παλινδρόμησης.

Επίσης έχουν, μειωμένο μετεγχειρητικό πόνο, μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο και καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα. Συγκεκριμένα:
• Η Λαπαροσκοπική Αντι-Παλινδρομική χειρουργική (κοινώς αναφερόμενη ως Λαπαροσκοπική Θολοπλαστική κατά Nissen) περιλαμβάνει ενδυνάμωση της «βαλβίδος» μεταξύ του οισοφάγου και του στομάχου τυλίγοντας το ανώτερο τμήμα του στομάχου με το κατώτατο τμήμα του οισοφάγου.
• Κατά τη λαπαροσκοπική επέμβαση, οι χειρουργοί χρησιμοποιούν μικρές τομές (1/2 ή 1 εκ.) προκειμένου να εισάγουν στην κοιλιά τους σωλήνες, μέσω των οποίων θα γίνει η επέμβαση. Το λαπαροσκόπιο, το οποίο είναι συνδεδεμένο με μία μικροσκοπική βιντεοκάμερα, εισέρχεται μέσω της μικρής τομής, επιτρέποντας στον χειρουργό να έχει μία μεγεθυμένη εικόνα των εσωτερικών οργάνων του ασθενούς στην οθόνη μίας τηλεόρασης.
• Με τη διοχέτευση αερίου (διοξειδίου του άνθρακος) μέσα στην κοιλιά επιτυγχάνεται η διάτασή της και η όλη επέμβαση γίνεται εσωτερικά.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι της λαπαροσκοπικης αντι-παλινδρομικής χειρουργικής ;
Αν και η επέμβαση θεωρείται ασφαλής, επιπλοκές μπορεί να παρουσιαστούν όπως και σε κάθε επέμβαση. Αυτές είναι:
• Άσχημη αντίδραση στη γενική αναισθησία
• Αιμορραγία
• Τραυματισμός του οισοφάγου, της σπληνός ή του στομάχου
Επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν μετά την επέμβαση:
• Μόλυνση του τραύματος, της κοιλιάς ή του αίματος.
• Επίσης, μπορεί να εμφανιστούν άλλες λιγότερο συνηθισμένες επιπλοκές.

Τι συμβαίνει αν η επέμβαση δεν μπορεί να γίνει με τη λαπαροσκοπική μέθοδο;
Σε ένα μικρό αριθμό ασθενών η λαπαροσκοπική μέθοδος δεν μπορεί να εφαρμοσθεί λόγω αδυναμίας να υπάρξει μία σωστή εικόνα ή να γίνουν οι χειρισμοί των οργάνων με αποτελεσματικό τρόπο. Αν ο χειρουργός θεωρήσει ότι είναι ασφαλέστερο να μετατραπεί η λαπαροσκοπική επέμβαση σε «ανοικτή», αυτό δεν είναι επιπλοκή. Έγκειται στην κρίση του. Παράγοντες, οι οποίοι μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα μετατροπής μίας λαπαροσκοπικής επέμβασης σε «ανοικτή» μπορεί να είναι παχυσαρκία, ιστορικό προηγούμενης επέμβασης στην κοιλιά, η οποία έχει προκαλέσει βαθειά βλάβη στον ιστό, ή προβλήματα αιμορραγίας κατά την διάρκεια του χειρουργείου.

Ποιες είναι οι παρενέργειες από την «ανοιχτή» επέμβαση;
Μακροχρόνιες παρενέργειες είναι γενικώς ασυνήθιστες.
• Ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν πρόσκαιρη δυσκολία στην κατάποση αμέσως μετά την επέμβαση. Αυτό συνήθως εξαλείφεται σε ένα με τρεις μήνες μετά το χειρουργείο. Κάποιες φορές, πιθανόν, να χρειάζεται να γίνει διάταση του οισοφάγου σε αυτούς τους ασθενείς με μία απλή διαδικασία (ενδοσκοπική διαστολή) ή πολύ σπάνια να χρειαστεί να ξαναχειρουργηθούν.
• Κάποιοι ασθενείς παραπονούνται για φούσκωμα στο στομάχι.
• Σπανίως δε ασθενείς αναφέρουν ότι δεν υπήρξε καμία βελτίωση των συμπτωμάτων τους.

Γενικές Οδηγίες μετά από λαπαροσκοπική επέμβαση γαστρο-οισοφαγικής παλινδρόμησης
• Μην σηκώνετε μεγάλα βάρη ή κάνετε εργώδη γυμναστική ή οικιακές δουλειές.
• Κάνετε μπάνιο 3-4 ημέρες μετά την επέμβαση και ακολουθήσετε τις οδηγίες του ιατρού που αφορούν την περιποίηση των τραυμάτων σας.
• Επιστροφή στην εργασία σας και οδήγηση συνήθως είναι εφικτά στο τέλος της εβδομάδος μετά την επέμβαση.
• Ήπιο μετεγχειρητικό οίδημα στην περιοχή του οισοφάγου μπορεί να σας παρουσιάσει κάποιο σφίξιμο και δυσκολία στην κατάποση. Αυτό είναι προσωρινό, υποχωρεί σταδιακά σε διάστημα 6 με 8 εβδομάδων.

Διατροφή:
• Σιτίζεστε αργά και προσέξατε πολύ στο τι τρώτε.
• Φαγητά που είναι εύκολα στην κατάποση και πέψη όπως κρέμες, ζελέ, γιαούρτι, μπανάνες, σούπες, κλπ.
• Τρώτε συχνά και μικρά γεύματα.
• Αποφύγετε αεριώδη ποτά.
• Μασάτε το φαγητό σας πολύ καλά και μην καταβροχθίζετε ή ρουφάτε (κατάποση αέρα).

Παρακολούθηση: Κατά την πρώτη εβδομάδα με ένα μήνα μετά την επέμβαση, θα επαναξετασθείτε από εμάς για εξέταση ή αφαίρεση ραμμάτων εφ’ όσον έχετε. Παράλληλα θα καθορισθεί και η δίαιτά σας πλέον, μετά την πλήρη ανάρρωση.

Επικοινωνήστε με τον γιατρό όταν παρουσιάσετε:
• Επίμονο πυρετό ή ρίγη.
• Αιμορραγία.
• Αυξημένο πόνο ή πρήξιμο στην κοιλιά.
• Επίμονη ναυτία ή εμέτους.
• Επίμονο βήχα ή δυσκολία στην αναπνοή.
• Δυσκολία στην κατάποση που δεν υποχωρεί μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Μιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S, Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital
Πηγή: http://www.crashonline.gr

Oξύς περιομφαλικός πόνος, ο οποίος μετατοπίζεται στο κάτω δεξί τεταρτημόριο της κοιλιάς, είναι οι πιο σημαντικές ενδείξεις ότι η σκωληκοειδίτιδά μας χρειάζεται άμεση επέμβαση.

Η εμφάνιση άλλων συμπτωμάτων όπως ανορεξία, ναυτία, έμετοι, χαμηλός πυρετός, είναι κοινές με άλλες αρρώστιες όπως πνευμονία, γαστρεντερίτιδα, ουρολοίμωξη, γυναικολογικά προβλήματα και καθιστούν δύσκολη τη διάγνωση του προβλήματος. Η οξεία σκωληκοειδίτιδα δεν είναι τίποτε άλλο από την απόφραξη του αυλού του εντεριδίου αυτού, οίδημα και διάχυση μικροβίων στα τοιχώματα του καθώς επίσης και στην περιοχή αυτή της κοιλιάς. Μερικές φορές η απόφραξη και το οίδημα μαζί με την φλεγμονή της, προκαλούν ρήξη αυτής και διάχυση του περιεχομένου στην κοιλιά. Το αποτέλεσμα αυτών είναι η περιτονίτιδα. Ο κ. Μιχάλης Βοργιάς – MD FACS, Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής, απαντά σε 4+1 ερωτήσεις για τη σκωληκοειδίτιδα και μας εξηγεί πώς αυτή αντιμετωπίζεται.

Πώς εκδηλώνεται η οξεία σκωληκοειδίτιδα;

Η οξεία σκωληκοειδίτιδα εκδηλώνεται με ήπιο πόνο στην περιοχή του στομάχου στην αρχή, μαζί με γαστρεντερικές διαταραχές (έμετο ή διάρροια), γενικά δυσφορία και ανορεξία. Αργότερα ο πόνος μετατοπίζεται και εντοπίζεται χαμηλότερα δεξιά και γίνεται επίμονος και βασανιστικός και πολλές φορές επιδεινώνεται με τις κινήσεις, τον βήχα κλπ. Ενώ επιπρόσθετα υπάρχει και πυρετός. Η κατάσταση αυτή απαιτεί άμεση εισαγωγή σε χειρουργική κλινική για χειρουργική αντιμετώπιση.
Είναι εύκολη η διάγνωσή της;
Αυτό που έχει σημασία μεγάλη είναι η διάγνωση της πάθησης και η διαφοροδιάγνωση από άλλες παθήσεις της περιοχής αυτής της κοιλιάς. Παθήσεις τέτοιες που παρουσιάζουν τέτοια συμπτωματολογία (περίπου), είναι γυναικολογικά προβλήματα (όπως σαλπιγγίτιδα, ρήξεις ωχρών σωματίων, συστροφές κύστεων ωοθηκών, εξωμήτριος κύηση κλπ), συμφύσεις της περιοχής που προκαλούν απόφραξη στο έντερο, μεσεντέριος λεμφαδενίτιδα (στα παιδιά παράλληλα ή μετά από λοίμωξη του αναπνευστικού-που το παιδί λέει πως το πονάει και η κοιλιά του), παθήσεις του παχέος εντέρου (εκκολπωματίτιδα σε μεγάλες ηλικίες).

Eνδείκνυται η λαπαροσκοπική χειρουργική για την αντιμετώπιση της σκωληκοειδίτιδας;

Το βασικό ερώτημα που τίθεται εδώ είναι πώς μπορεί κανείς σήμερα να προσφέρει το λιγότερο επεμβατικό (minimally invasive surgery) σε κάποιο ασθενή και μάλιστα νεαρής ηλικίας που παρουσιάζει πρόβλημα πόνου στο υπογάστριο. Οι μικρές και σχεδόν αναίμακτες τομές, οι σχεδόν ανώδυνες και με ελάχιστες επιπλοκές επεμβάσεις, είναι η πρόκληση που καλείται να διαχειριστεί ένα χειρουργός. Τη λύση, στα μεγάλα αυτά προβλήματα δίνει η λαπαροσκοπική χειρουργική, που ξεκίνησε να εφαρμόζεται σχετικά πρόσφατα, τη δεκαετία του ’90, με την ευρεία χρήση των οπτικών ινών και των video, εκτοπίζοντας σε αρκετές περιπτώσεις την κλασική γενική χειρουργική. Δικαίως θεωρείται ένα από τα σπουδαιότερα επιτεύγματα της γενικής χειρουργικής του 20ου αιώνα καθώς με τη τεχνική αυτή όχι μόνο εξελίσσονται σε υπόθεση… ρουτίνας οι χειρουργικές επεμβάσεις αλλά δεν δημιουργούν σημαντικό χειρουργικό τραύμα. Μέσω της μεθόδου αυτής μπορεί σήμερα να διαγνωσθεί, και διαφοροδιαγνωσθεί όπως και να θεραπευθεί η οξεία σκωληκοειδίτιδα.

Πώς γίνεται η επέμβαση;

Η επέμβαση γίνεται μέσα από τρείς οπές μισού έως ενός εκατοστού, και μέσω του ειδικού οργάνου που λέγεται λαπαροσκόπιο προβάλλεται μέσα σε monitor υψηλής ανάλυσης και ευκρίνειας. Έτσι ο χειρουργός με την χρήση εξειδικευμένων εργαλείων μικρής διαμέτρου εκτελεί την επέμβαση ταχύτατα, υπό άμεση όραση και αναίμακτα.

Πότε γίνεται η επιστροφή στο σπίτι;

Άμεσα μετεγχειρητικά, ο ασθενής την ίδια ημέρα σηκώνεται από την κλίνη του, μπορεί να λάβει υγρά, εντός δε 24-36 ώρες από την επέμβαση μεταβαίνει στην οικεία του. Ο πόνος είναι μικρός, μυϊκός και οφείλεται στην διάταση που γίνεται στην κοιλιά την ώρα της επέμβασης από την εισαγωγή αερίου, το οποίο και αφαιρείται άμεσα μετεγχειρητικά. Ο πόνος αυτός παρομοιάζεται με κράμπα ή πιάσιμο μετα γυμναστική, και ανακουφίζεται ή παρέρχεται με απλά αναλγητικά.

Ευγενία Ηλιάδου, Διατροφολόγος – Κλινική Διαιτολόγος, Mediterraneo Hospital

Μια αδιαπραγμάτευτη σχέση ζωής συνιστά η διατροφή με τη ψυχική μας διάθεση. Η αλληλεπίδραση αυτής της σχέσης διαφαίνεται άμεσα στα ποσοστά της ενεργητικότητας, της σωματικής υγείας, της κοινωνικότητας και της ψυχικής μας ανάτασης. Γι’ αυτό το λόγο η όποια τροποποίηση της διατροφής μας δεν είναι εύκολη υπόθεση.

Αναρωτηθήκαμε άραγε ποτέ «πότε τρώμε» και «γιατί τρώμε»; Ο ρόλος της τροφής – γεύσης πέρα από ρόλος συντήρησης αποτελεί και μηχανισμό προστασίας για τον ανθρώπινο μηχανισμό. Τρώμε λιγότερο οργανικά και περισσότερο συναισθηματικά.
Τι συμβαίνει όμως όταν διαταράσσεται η συνεργασία τροφής – εαυτού και καταλήγει να γίνεται μάχη με την ίδια τη ζωή; Η σχέση μας με την τροφή είναι αυτόματα σχέση ελέγχου. Όταν επιβληθώ στην τροφή κι όχι η τροφή σε εμένα δύναμαι να επιβληθώ στους άλλους αλλά/και όχι σε εμένα. Πιο απλά η υπερβολή και η αντιστάθμισή της ξεκινά και μαζί της οι Διαταραχές Διατροφής. Τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα στον τρόπο σίτισης δημιουργούν σχήματα αντίστοιχα με της συνεργασίας και εμπιστοσύνης στον εαυτό. Και φυσικά όσο περισσότερο συμμετέχω εγώ με εμένα σε θέματα για εμένα που αφορούν τη διατροφή μου, τόσο αυξάνεται η αυτοπεποίθηση, η αυτονομία και η ψυχική μου ευφορία.

Υπάρχουν αρκετοί μηχανισμοί που μέχρι σήμερα γνωρίζουμε ότι επηρεάζουν τη συμπεριφορά του ανθρώπου ως προς το φαγητό αλλά οι μηχανισμοί ‘κλειδιά’ για να κατανοήσουμε καλύτερα αυτή τη σχέση είναι ο μηχανισμός της γλυκόζης και της σεροτονίνης. Η έκκριση ινσουλίνης δύναται να αλλάξει τη βιοχημεία στον οργανισμό και να οδηγήσει σε υπογλυκαιμία ή υπερινσουλιναιμία, εφόσον τα πέντε ημερήσια γεύματα δεν κατανεμηθούν με τέτοιο τρόπο ώστε να διασφαλίζεται παράλληλα η σωστή έκκριση της σεροτονίνης (της ορμόνης που είναι από τους βασικότερους ρυθμιστές της πείνας και κορεσμού). Η εξισορρόπηση των τριών κύριων γευμάτων οδηγεί στο να έχουμε εμείς τον έλεγχο, να είμαστε χαρούμενοι και να μη πεινάμε, ενώ τα δυο ενδιάμεσα γεύματα εξασφαλίζουν σταθερά τα επίπεδα της γλυκόζης στο σώμα. Ο μηχανισμός της πείνας και του κορεσμού στον ανθρώπινο οργανισμό λειτουργεί με τέτοιο τρόπο ώστε στην πραγματικότητα να έχουμε ένα σταθερό και μόνιμο βάρος. Οι διατροφικές μας επιλογές παίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.

Η τρυπτοφάνη, το αμινοξύ πρόδρομος για τη σύνθεση της σεροτονίνης συναντάται κυρίως σε πρωτεϊνούχες τροφές όπως γαλακτοκομικά προϊόντα, κόκκινο κρέας, πουλερικά, ψάρια, όσπρια, φασόλια σόγιας, ξηροί καρποί, βρώμη και σοκολάτα.
Οι υδατάνθρακες συμβάλλουν στην αύξηση των επιπέδων σεροτονίνης, εξαιτίας της ικανότητάς τους να αυξάνουν την απορρόφηση της τρυπτοφάνης. Τα δημητριακά ολικής αλέσεως και προϊόντα τους, λόγω της υψηλής περιεκτικότητας τους σε φυτικές ίνες και βιταμίνες συμπλέγματος Β, επηρεάζουν θετικά την ψυχική μας διάθεση.Τροφές πλούσιες σε Ωμέγα 3 λιπαρά οξέα, όπως είναι τα λιπαρά ψάρια, οι ξηροί καρποί, (καθώς και τα έλαια τους τα οποία είναι πλούσια σε βιταμίνη Ε) ενισχύουν την ψυχική μας διάθεση. Ανεπαρκής κατανάλωση τροφών που περιέχουν ιχνοστοιχεία όπως το σελήνιο, μαγνήσιο και φολικό οξύ επηρεάζει αρνητικά την ψυχική μας διάθεση. Τροφές πλούσιες στα παραπάνω θρεπτικά συστατικά είναι οι πρωτεϊνες, τα προϊόντα ολικής αλέσεως και πράσινα φυλλώδη λαχανικά. Η μαύρη σοκολάτα διεγείρει την παραγωγή των ενδορφινών, ουσιών που παράγονται από τον ίδιο τον οργανισμό και προκαλούν ευφορία. Η βιταμίνη D ανεβάζει τα επίπεδα σεροτονίνης στον εγκέφαλο και συντίθεται κυρίως στο δέρμα από την έκθεση μας στην ηλιακή ακτινοβολία. Το υπόλοιπο που χρειάζεται ο οργανισμός λαμβάνεται από τροφές όπως τα λιπαρά ψάρια, το κόκκινο κρέας, ο κρόκος αυγού, οι μαργαρίνες και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Βασικός στόχος είναι να καταφέρουμε να ρυθμίσουμε και πάλι όλες τις ισορροπίες μεταξύ όλων των θρεπτικών συστατικών που προσλαμβάνονται και των χημικών ουσιών που παράγονται με φυσικό τρόπο μέσα στον οργανισμό. Είναι πρωτεύουσα ανάγκη να επανεργοποιήσουμε τους φυσιολογικούς μηχανισμούς πείνας και κορεσμού που η φύση τους προόρισε να κατέχει ο άνθρωπος σαν αρχέγονο ένστικτο, έτσι ώστε να εξασφαλίζει μία μόνιμη ισορροπία μεταξύ του ιδίου και του περιβάλλοντός του.

Η εμφάνιση και η εικόνα σώματος μπορεί να οδηγήσει σε υπερενασχόληση με τη διατροφή και το βάρος. Η ψυχογενής ανορεξία, η νευρική βουλιμία, η αδηφαγική διαταραχή/συναισθηματική υπερφαγία και η παχυσαρκία είναι μερικά μόνο στοιχεία που καταδεικνύουν τη σχέση διάθεσης – διατροφής. Αρκετές είναι επίσης οι φορές όπου παράγοντες συν-νοσηρότητας επιτείνουν τα προβλήματα της διατροφής απαιτώντας παρακολούθηση από μια ομάδα ειδικών συμπεριλαμβανομένων διατροφολόγου, ψυχολόγου κι ενδοκρινολόγου.

Η Διατροφική Συμβουλευτική, η σύνδεση της διατροφικής συμπεριφοράς με σκέψεις και διαπροσωπικές ιδέες, η αξία του εαυτού και η εκπαίδευση σε συναφή θέματα μπορεί να ενθαρρύνουν μια προσέγγιση με γνώμονα τη ψυχική ευδιαθεσία. Η διαχείριση των συναισθημάτων και τα προσωπικά όρια ας τοποθετηθούν τόσο στη διατροφή όσο και στη φιλοσοφία ζωής μας.

Ευγενία Ηλιάδου, Διατροφολόγος – Κλινική Διαιτολόγος, Mediterraneo Hospital

Τα καρύδια κατέχουν μοναδική θέση μεταξύ των ξηρών καρπών διότι όπως έχει αποδειχθεί προστατεύουν τον οργανισμό από χρόνιες ασθένειες (καρδιαγγειακά και νευρολογικά νοσήματα και κάποιες μορφές καρκίνου -κυρίως του προστάτη και του μαστού). Αυτό οφείλεται κυρίως στην αντιοξειδωτική και αντιθρομβωτική τους δράση. Τα καρύδια περιέχουν την υψηλότερη ποσότητα ωμέγα 3 λιπαρών οξέων από τους υπόλοιπους ξηρούς καρπούς, με τη μορφή άλφα-λινολενικού οξέος. Τριάντα γραμμάρια (30γρ.) αντιστοιχούν περίπου σε ¼ του φλιτζανιού ή μία χούφτα και περιέχουν 2,5 γραμμάρια ωμέγα 3 λιπαρών οξέων.

Αν και οι περισσότεροι ξηροί καρποί είναι υψηλοί σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, τα καρύδια αποτελούνται κυρίως από πολυακόρεστα λιπαρά (στα 30γρ. Καρυδιών, τα 13 γραμμάρια από τα 18 γραμμάρια επί του συνολικού λίπους είναι πολυακόρεστα). Σύμφωνα με τις διατροφικές συστάσεις η συνολική πρόσληψη του λίπους δεν πρέπει να ξεπερνά το 35% επί των συνολικών θερμίδων, με τη μεγαλύτερη αναλογία λιπαρών να προέρχεται από τα πολυακόρεστα και μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, έναντι των κορεσμένων.

Τα καρύδια είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες και κυρίως σε πολυφαινόλες. Στα καρύδια υπάρχουν μοναδικά αντιοξειδωτικά συστατικά τα οποία δε συναντώνται σε άλλες τροφές, όπως είναι το quinone juglone, η τελιμαγραδίνη (μία σπάνια ταννίνη) και η φλαβονόλη μορίνη. Για αυτό και είναι τόσο ισχυρή η αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική τους δράση. Οι πολυφαινόλες, σύμφωνα με μελέτες μειώνουν τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων κυρίως στον καρκίνο του προστάτη, με μηχανισμό μη καθορισμένο πλήρως μέχρι στιγμής.

Εκτός από τα αντιοξειδωτικά στοιχεία και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, μία χούφτα καρύδια περιέχουν ικανοποιητικές ποσότητες πρωτεϊνών (4 γραμμάρια) και φυτικών ινών (2 γραμμάρια). Οι φυτικές ίνες προάγουν την υγιή λειτουργία του εντέρου και ενισχύουν το αίσθημα του κορεσμού, όπως και οι πρωτεϊνες. Επιστημονικά στοιχεία υποστηρίζουν ότι η μέτρια κατανάλωση καρυδιών- καθημερινά βοηθά στη ρύθμιση του σωματικού βάρους και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 (μη ινσουλινοεξαρτώμενου). Τα καρύδια επίσης αποτελούν κύρια πηγή μαγνησίου (44 mg / 30γρ.) και φωσφόρου (98 mg / 30γρ.) – και τα δύο σημαντικά μεταλλικά στοιχεία για την προάσπιση της βέλτιστης υγείας.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο δεκαετιών, με δεδομένη την αυξημένη εμφάνιση των καρδιαγγειακών παθήσεων, πολλές μελέτες έχουν συσταθεί προκειμένου να αξιολογήσουν τη δράση των συστατικών που βρίσκονται στα καρύδια. Τα καρύδια λόγω της υψηλής περιεκτικότητας τους στο αμινοξύ l-αργινίνη, βιταμίνη Ε και των υπόλοιπων συστατικών του μειώνoυν την ‘κακή’ χοληστερόλη (μέχρι και 15%) και την αρτηριακή πίεση, δύο βασικούς παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση της καρδιαγγειακή νόσου.

Τα καρύδια αποτελούν αδιαμφισβήτητα μία από τις πιο υγιεινές τροφές και ενισχύουν την υγεία του οργανισμού.
Καθιερώστε την κατανάλωση τους καθημερινά (περίπου μία χούφτα ημερησίως) ως ενδιάμεσο σνακ ή χρησιμοποιήστε τα στη μαγειρική σας!

Ευγενία Ηλιάδου, Διατροφολόγος – Κλινική Διαιτολόγος, Mediterraneo Hospital

Όλο και περισσότεροι νέοι άνθρωποι που ασχολούνται με τον υγιεινό τρόπο ζωής σήμερα, φαίνεται να κάνουν μία στροφή προς τη σωστή διατροφή, καθώς κατανοούν ότι μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής τους αλλά ακόμα και να την παρατείνει. Και όταν μιλάμε για σωστή διατροφή, σε αυτή περιλαμβάνονται πολλά είδη μέσα στα οποία και τα προϊόντα των σιτηρών ολικής άλεσης όπως το ψωμί, τα ζυμαρικά, τα δημητριακά, το ρύζι. Οι τροφές αυτής της κατηγορίας ανήκουν στη βάση της μεσογειακής πυραμίδας και θα πρέπει να καταναλώνονται καθημερινά.

Η δομή όλων των σιτηρών αποτελείται κυρίως από 3 μέρη, το εξωτερικό στρώμα του σπόρου που διαμορφώνει ένα προστατευτικό στρώμα γύρω από το σιτηρό (ο φλοιός ή πίτουρο ). Το ενδιάμεσο στρώμα του σπόρου (ενδοσπέρμιο) που περιέχει κυρίως υδατάνθρακες. Το τρίτο στρώμα που είναι ο «πυρήνας» του σπόρου και ονομάζεται φύτρο.

Η μέθοδος παρασκευής τροφίμων ολικής αλέσεως σημαίνει ότι ο καρπός του φυτού (συνήθως δημητριακό αλλά όχι μόνο) αλέθεται ολόκληρος, χωρίς την απομάκρυνση του φλοιού. Η άλεση και ο εξευγενισμός οδηγούν σε σημαντικές απώλειες θρεπτικών συστατικών και άλλων προστατευτικών ουσιών, οι οποίες είναι παρούσες σε υψηλότερες ποσότητες στο φύτρο και το πίτουρο. Ο φλοιός των δημητριακών (και των καρπών γενικότερα) είναι πολύ πλούσιος σε βιταμίνες (και οι σπουδαιότερες στα δημητριακά είναι οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β), αλλά ιδιαίτερα πλούσιος σε φυτικές ίνες, γι’ αυτό και είναι σημαντικό να μην αφαιρείται.

Οι τροφές ολικής αλέσεως περιέχουν πολλά θρεπτικά συστατικά, τα οποία έχουν δράση εναντίον πολλών ασθενειών και γενικότερα λειτουργούν ευεργετικά για τον οργανισμό μας. Η ακατέργαστη μορφή των σιτηρών έχει υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β (θειαμίνη, νιασίνη, ριβοφλαβίνη, πυριδοξίνη και παντοθενικό οξύ) αλλά και ανόργανα στοιχεία όπως (σίδηρο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο, χαλκό και σελήνιο). Επίσης, είναι πλούσια σε φυτοθρεπτικά συστατικά (φυτοοιστρογόνα, πολυφαινόλες) και βιταμίνη Ε, τα οποία έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση.

Όπως έχει αναφερθεί και παραπάνω τα προϊόντα ολικής αλέσεως είναι εξαιρετικά πλούσια σε φυτικές ίνες. Ας δούμε όμως για ποιους λόγους είναι τόσο σημαντικό αυτό. Καταρχάς οι φυτικές ίνες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: σε διαλυτές και σε αδιάλυτες. Οι διαλυτές, βρίσκονται σε τροφές όπως η βρώμη, το κριθάρι, η σίκαλη, κ.α., ενώ οι αδιάλυτες θα βρεθούν στα δημητριακά ολικής αλέσεως και στο πολύσπορο ψωμί. Σε συνδυασμό με την αυξημένη κατανάλωση νερού και την άσκηση, οι φυτικές ίνες βοηθούν στην πρόληψη αλλά και αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Σύμφωνα με έρευνες το πίτουρο βρώμης λόγω των φυτικών ινών που περιέχει έχει αποδειχθεί να βοηθάει στη μείωση της ολικής και LDL χοληστερόλης. Οι φυτικές ίνες δημιουργούν μέσα στο έντερο ένα είδος ζελατίνης που
δεσμεύει την χοληστερόλη και έτσι δεν επιτρέπει την απορρόφηση της από το έντερο, καθώς και να καταστέλλουν την ηπατική σύνθεση της χοληστερόλης.

Επιδημιολογικά ευρήματα ανακάλυψαν τον προστατευτικό ρόλο των τροφίμων ολικής αλέσεως ενάντια σε διάφορες ασθένειες, καθώς και στην καλύτερη ρύθμιση του σακχαρώδους διαβήτη λόγω των φυτικών ινών που περιέχουν. Το φολικό οξύ και τα φυτοοιστρογόνα, σε συνεργασία με τις φυτικές ίνες, συμβάλλουν στην πρόληψη διαφόρων μορφών καρκίνου (κυρίως του παχέος εντέρου). Η κατανάλωση τουλάχιστον 2,5 μερίδων * δημητριακών ολικής άλεσης ημερησίως μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών παθήσεων και διαβήτη τύπου 2 έως και 30%, σε σύγκριση με τα άτομα που τρώνε λιγότερο από μία μερίδα ημερησίως.

*1 μερίδα αντιστοιχεί σε 1 φέτα ψωμί του τοστ ή ½ φλιτζ. Δημητριακά ολικής αλέσεως