Mediterraneo Hospital

Ηρακλής Πατσόπουλος, Ορθοπαιδικός Χειρουργός, ∆ιευθυντής Κλινικής Αθλητικών Κακώσεων Mediterraneo Hospital

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Αμερικανικής Ακαδημίας Ορθοπεδικών Χειρουργών, το 15% των ατόμων που κάνουν σκι τραυματίζονται κάθε χρόνο και μεταφέρονται σε Δομές Υγείας ενώ στατιστικά έχει παρατηρηθεί ότι το 70% αυτών των τραυματισμών γίνονται στο τέλος της ημέρας. Η κούραση φαίνεται να είναι συχνά η αιτία, όταν οι άνθρωποι καταβάλλουν υπερπροσπάθεια για να ολοκληρώσουν το πρόγραμμα άθλησής τους. Μεγάλη αύξηση τα τελευταία χρόνια έχουν οι τραυματισμοί από το snowboard. Εάν προκύψει ένας τραυματισμός, με ή χωρίς πτώση, θα πρέπει ο χειμερινός αθλητής να σταματήσει τη δραστηριότητά του, ακόμα κι αν δεν νιώθει οξύ πόνο, γιατί το σώμα του είναι ζεστό. Πρέπει να αναπαυθεί για τουλάχιστον μισή ημέρα και, εάν ο πόνος εμμένει, να αναζητήσει ιατρική συμβουλή.

Οι πιο συχνές κακώσεις είναι οι ρήξεις των μηνίσκων, των συνδέσμων του πρόσθιου χιαστού και του έσω πλάγιου στο γόνατο, οι κακώσεις της σπονδυλικής στήλης, τα κατάγματα λεκάνης, τα εξαρθρήματα και κατάγματα στην άρθρωση του ώμου, του αγκώνα και των δακτύλων, καθώς επίσης πολλές θλάσεις, ρήξεις μυών και τενόντων, που είναι λίγο μικρότερες βλάβες. Επίσης συχνά είναι τα εγκαύματα εκ τριβής. Οι πιο σημαντικές βλάβες είναι οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις που έχουν και τη χειρότερη πρόγνωση. Οι πιο συνηθισμένοι τραυματισμοί στο snowboard είναι τραυματισμοί στον καρπό, ενώ οι πιο συνηθισμένοι τραυματισμοί στο σκι αφορούν στα κάτω άκρα και κυρίως τον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο.

Οι τραυματισμοί στο κεφάλι αντιπροσωπεύουν το 28% περίπου των τραυματισμών στο σκι και το 33,5% των τραυματισμών στο snowboard. Συνολικά, το 22% των τραυματισμών στο κεφάλι είναι αρκετά σοβαροί για να προκαλέσουν κλινικά συμπτώματα διάσεισης ενώ το 88% όλων των θανάτων που συμβαίνουν μετά από ατυχήματα σε σκιέρ και snowboarders οφείλονται σε κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Σοβαρότερα είναι τα κατάγματα του ισχίου, συνηθισμένα ωστόσο στους ανθρώπους άνω των 60 ετών λόγω της οστεοπόρωσης. και απαιτούν εισαγωγή σε νοσοκομείο και χειρουργική επέμβαση.

Η χαμηλή θερμοκρασία προκαλεί σύσπαση των μυών και των αιμοφόρων αγγείων, μείωση της αντοχής και αύξηση των πιθανοτήτων εμφάνισης επώδυνης μυϊκής σύσπασης η οποία μεγαλώνει τον κίνδυνο τραυματισμών. Ένα σημαντικό προληπτικό μέτρο είναι λοιπόν η προθέρμανση πριν από την αθλητική δραστηριότητα στο χιόνι, που πρέπει να ακολουθείται από ένα απλό πρόγραμμα διατάσεων ώστε οι μύες να μην είναι “κρύοι” όταν αρχίσει η κατάβαση με οιοδήποτε μέσο. Εάν δεν τηρηθούν αυτά τα προληπτικά μέτρα, η πιθανότητα συνδεσμικών ή μυϊκών θλάσεων είναι μεγάλη. Η ταχύτητα με την οποία γλιστρά κανείς στο χιόνι ή η ένταση με την οποία σταματά την κάθοδό του σε μια πλαγιά κάνοντας σκι απαιτούν μεγάλη μυϊκή ισχύ και συνδεσμική σταθερότητα.

Ο κατάλληλος εξοπλισμός σε κάθε άθλημα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στην πρόληψη των τραυματισμών με προεξάρχουσα την ανάγκη χρήσης κράνους, όπως αποδείχτηκε από τα ανωτέρω. Σε μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας για την αποτελεσματικότητα της χρήσης του κράνους στη μείωση των τραυματισμών στο κεφάλι σε αθλητές καταβάσεων χιονιού, αποδείχτηκε η συντριπτική ανωτερότητα της χρήσης κράνους στη μείωση του κίνδυνου και στη σοβαρότητα των τραυματισμών στο κρανίο σε αυτούς τους αθλητές. Στα παιδιά η χρήση του κράνους θα πρέπει να θεωρηθεί ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ. Ιδανικά, το κράνος θα πρέπει να εναρμονίζεται με τα Ευρωπαϊκά (EN 1077) ή Αμερικανικά (SnellRS98 ή ASTMF2040) πρότυπα.

Οι σύγχρονες μπότες του σκι έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν εξαιρετικό έλεγχο και υποστήριξη, περιορίζοντας έτσι το εύρος της κίνησης της ποδοκνημικής. Οι δέστρες του σκι πλέον προσαρμόζονται ανάλογα με το βάρος, το ύψος, την ηλικία και την ταχύτητα και καλιμπράρονται στην έναρξη κάθε εποχικής περιόδου. Οι σφιχτές δέστρες (που αποτυγχάνουν να απελευθερωθούν σε μία συνήθη πτώση) οδηγούν σε ρήξη Πρόσθιου Χιαστού Συνδέσμου σε ποσοστό υπερτριπλάσιο των «χαλαρότερων» δεστρών. Οι πτώσεις με χαμηλή ταχύτητα και οι πτώσεις προς τα πίσω έχουν ως αποτέλεσμα την υψηλότερη συχνότητα αποτυχημένης απελευθέρωσης των δεστρών.

Οι δέστρες για snowboard, σε αντίθεση με αυτές του σκι αναψυχής, δεν είναι αποδεσμεύσιμες, ενώ υπάρχουν κυρίως δύο διαφορετικά είδη μπότας για snowboard: μαλακές και σκληρές. Κάθε είδος μπότας ασκεί διαφορετικές δυνάμεις στο πόδι και στο κάτω άκρο και πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι στο snowboard, το 50% των τραυματισμών στα κάτω άκρα σχετίζεται με τον τύπο της
χρησιμοποιούμενης μπότας. Οι σκληρές μπότες θέτουν τους snowboarders σε κίνδυνο κατάγματος της κνήμης και της περόνης στην κορυφή της μπότας (γνωστή ως κάταγμα boot top), καθώς και σε διπλάσιο κίνδυνο τραυματισμού στο γόνατο σε σύγκριση με τις μαλακές μπότες. Ωστόσο, οι μαλακές μπότες θέτουν τους αθλητές του snowboard σε διπλάσιο κίνδυνο τραυματισμού στον αστράγαλο σε σύγκριση με τις σκληρές μπότες.

Οι κανόνες που πρέπει οπωσδήποτε να τηρούνται στη μετακίνησή μας εκτός πιστών χιονοδρομικού:

• Η έξοδός μας πρέπει να είναι κατά τις μεσημεριανές ώρες και όχι τις πρωινές ή όταν δύει ο ήλιος, προς αποφυγήν του παγετού (εάν αυτό είναι δυνατό).
• Φοράμε πάντοτε διπλές κάλτσες, σκούφο, γάντια, στεγνά και ισοθερμικά ρούχα (εάν έχουμε τέτοια).
• Φοράμε πάντοτε κατάλληλα μποτάκια και ποτέ παπούτσια αθλητικά ή με δερμάτινες σόλες, διότι στον πάγο γλιστράνε υπέρμετρα.
• Η βάδιση γίνεται με ελαφρώς ανοικτά τα πόδια για να διευρύνουμε τη βάση στήριξής μας.
• Δεν περπατάμε γρήγορα αλλά με το μισό του μέγιστου διασκελισμού μας.
• Ποτέ δεν περπατάμε με τα χέρια στις τσέπες, διότι εάν γλιστρήσουμε, δεν θα μπορέσουμε να διορθώσουμε άμεσα και αποτελεσματικά και να ξαναφέρουμε το κέντρο βάρους μας στη βάση στήριξής μας.
• Ποτέ δεν τρέχουμε στο χιόνι ή στον πάγο.
• Δεν βαδίζουμε πάνω στον πάγο ή κοντά στα διερχόμενα αυτοκίνητα, διότι υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού.
• Πατάμε πάντοτε μαλακό χιόνι, όπου αυτό είναι δυνατό.
• Αποφεύγουμε απότομες ανηφόρες ή κατηφόρες και σκάλες, όπου αυτό είναι δυνατό. Όταν ο άνθρωπος πέφτει από την όρθια θέση προς τα εμπρός η πρώτη ανακλαστική κίνησή του είναι να προτάξει τα χέρια του για να προστατευτεί. Έτσι, πρώτα πέφτει με τα χέρια και τα γόνατα, προκαλώντας σε αυτά από απλούς μώλωπες έως κατάγματα. Το σπασμένο οστό πονά πολύ, έχει έκδηλη παραμόρφωση και καμιά φορά υπάρχει και η αίσθηση στον ασθενή ότι υπάρχει παράδοξη κινητικότητα στο μέλος. Εάν η πτώση είναι αναπόφευκτη, τότε προσπαθούμε να πέσουμε στο πλάι και να γίνουμε «βαρελάκι» ώστε να μετριάσουμε και να ελέγξουμε καλύτερα την ορμή που αποκτούμε πέφτοντας. Ο συγκεκριμένος τύπος πτώσεως απαντάται στους αναβάτες μοτοσυκλέτας και δεν μένει παρά να παρακολουθήσετε φιλμάκια με τέτοιες πτώσεις.

Για όλους εκείνους που αγαπούν τα χειμερινά σπορ, η προετοιμασία τουλάχιστον ένα μήνα πριν, με ασκήσεις ενδυνάμωσης των κοιλιακών και των ραχιαίων μυών, αλλά και των τετρακεφάλων είναι απαραίτητη για την προστασία των κακώσεων στο βουνό. Παρά τις συμβουλές μας, ατυχήματα μπορεί να συμβούν κάθε στιγμή και για αυτό θα πρέπει να θυμάστε ότι ο μόνος που δεν παθαίνει ατυχήματα στο βουνό και στο χιόνι είναι αυτός που δεν βγήκε ποτέ από το σπίτι του.

Πηγή: Snowflake Magazine

Τι είναι η Επιφανειακά Καθοδηγουμένη Ακτινοθεραπεία;

Το Κέντρο Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας & Στερεοτακτικής Ακτινοχειρουργικής του Mediterraneo Hospital είναι το πρώτο και μοναδικό στην Ελλάδα που εφαρμόζει την τεχνική της επιφανειακά καθοδηγούμενης ακτινοθεραπείας (Surface Guided Radiation Therapy, SGRT).

Είναι μια τεχνική που στηρίζεται σε μη-ιοντίζουσα ακτινοβολία για την αναπαραγωγή της τρισδιάστατης επιφάνειας του ασθενή σε πραγματικό χρόνο και σύγκρισή του με μια επιφάνεια αναφοράς.  Η τεχνική SGRT παρέχει τη σύγκριση χιλιάδων σημείων των 2 επιφανειών, κάνοντας πιο ακριβή την τοποθέτηση του ασθενούς σε σύγκριση με τον συμβατικό τρόπο τοποθέτησης των 3 σημείων/tattoo, με ακρίβεια κάτω του χιλιοστού¹. Επίσης, παρέχεται η δυνατότητα παρακολούθησης των κινήσεων του ασθενή κατά την διάρκεια της θεραπείας.

Οι 2 γραμμικοί επιταχυντές (TrueBeam Edge & Halcyon) που διαθέτει το νοσοκομείο μας είναι εξοπλισμένοι με το σύστημα AlignRT Advance της εταιρίας VisionRT. Το σύστημα αποτελείται από 3 κάμερες/προβολείς, που έχουν τοποθετηθεί στο ταβάνι του δωματίου θεραπείας, και από 2 workstation, ένας στην κονσόλα και ένας στο δωμάτιο θεραπείας. (Fig.1, Fig.2)

Επιπρόσθετα, καθώς το Halcyon είναι ένας γραμμικός επιταχυντής σχήματος δακτυλιδιού, διαθέτει ακόμα 3 κάμερες/προβολείς που είναι τοποθετημένες στο εσωτερικό του γραμμικού επιταχυντή. (Fig.3)

Πως δουλεύει το σύστημα;

Πιο αναλυτικά, οι προβολείς εκπέμπουν ορατό φως πάνω στον ασθενή, και δημιουργείται το μοτίβο της επιφάνειας του. Στην συνέχεια, οι κάμερες διαβάζουν το μοτίβο και αναπαράγουν την 3D επιφάνεια σε πραγματικό χρόνο και συγκρίνεται με την επιφάνεια αναφοράς, η οποία δημιουργείται από το περίγραμμα του σώματος του ασθενή από την αξονική εξομοίωσης σχεδιασμού του πλάνου θεραπείας. (Fig.4)

Για την αύξηση της ακρίβειας και της απόδοσης της διαδικασίας δεν συγκρίνεται ολόκληρη η επιφάνεια του ασθενή, αλλά μια συγκριμένη περιοχή ενδιαφέροντος (Region Of Interest, ROI). Πάνω στην επιφάνεια αναφοράς σχεδιάζεται ένα ROI οπού το σχήμα του και η θέση εξαρτάται από την περιοχή ακτινοβόλησης. (Fig.5)

Επομένως, για την τοποθέτηση του ασθενούς, το μόνο που χρειάζεται να γίνει είναι να πραγματοποιηθούν οι κατάλληλες μετακινήσεις της κλίνης θεραπείας ή του ασθενή, βλέποντας στο Workstation μέσα στο δωμάτιο θεραπείας τις απαραίτητες διορθώσεις που πρέπει να γίνουν, έτσι ώστε οι 2 επιφάνειες να συμπίπτουν στον μέγιστο βαθμό. Το σύστημα μας δίνει τις διορθώσεις που πρέπει να γίνουν με 6 βαθμούς ελευθερίας, τόσο στους άξονες μετατόπισης (vertical, longitudinal & lateral) όσο και στις περιστροφικές γωνίες (yaw, roll & pitch). (Fig.6)

Πλεονεκτήματα και περιοχές θεραπείας

Η τεχνική SGRT εφαρμόζεται σε όλες τις περιοχές θεραπείας:

• Εγκέφαλος
• Κεφαλής και Τραχήλου
• Μαστός
• Κοιλιακής χώρας
• Πύελος
• Άκρα

σε συνδυασμό με όλες τις σύγχρονες τεχνικές ακτινοβόλησης:

• 3DCRT
• IMRT
• VMAΤ
• SRS/SRT
• SBRT
• Ηλεκτρόνια

προσφέροντας ακριβέστερη τοποθέτηση, περιορίζοντας την ανάγκη για επαναληπτικές απεικονίσεις για την αξιολόγηση της τοποθέτησης του ασθενούς και μειώνοντας τον χρόνο θεραπείας².

Τέλος, ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του συστήματος είναι η παρακολούθηση των κινήσεων του ασθενή κατά την διάρκεια της ακτινοβόλησης³. Παρέχεται η δυνατότητα διακοπής της δέσμης, είτε αυτόματα είτε χειροκίνητα, αν κάποια παράμετρος είτε από άξονες μετατόπισης είτε από τις γωνίες περιστροφής βρεθεί εκτός ορίων, εξασφαλίζοντας την ασφάλεια και την ακρίβεια της θεραπείας.

1. Stanley, D.N., et al. Comparison of initial patient setup accuracy between surface imaging and three point localization: A retrospective analysis. Journal of Applied Clinical Medical Physics 18, 58-61 (2017).
2. Mannerberg, A., et al. Faster and more accurate patient positioning with surface guided radiotherapy for ultra-hypofractionated prostate cancer patients. Tech Innov Patient Support Radiat Oncol 19, 41-45 (2021).
3. Heinzerling, J.H., et al. Use of surface-guided radiation therapy in combination with IGRT for setup and intrafraction motion monitoring during stereotactic body radiation therapy treatments of the lung and abdomen. J Appl Clin Med Phys 21, 48-55 (2020).

Στο Mediterraneo Hospital πραγματοποιήθηκε, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, αντιμετώπιση Οξέος Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου με την εφαρμογή της καινοτόμου ηλεκτρονικής πλατφόρμας αντιμετώπισης αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων, βασισμένη σε αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης, Viz.ai.

Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια (ΑΕΕ) προκαλούν βλάβη του εγκεφάλου, η οποία οφείλεται σε διακοπή της παροχής αίματος σε μια ανατομική περιοχή του εγκεφάλου (ισχαιμικό ΑΕΕ) ή σε αιμορραγία από ρήξη ενός αγγείου (αιμορραγικό ΑΕΕ). Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια (ΑΕΕ) αποτελούν την πρώτη αιτία αναπηρίας παγκοσμίως, τη δεύτερη σε συχνότητα αιτία θανάτου σε άτομα ηλικίας άνω των 59 ετών, καθώς και κύρια αιτία ανοϊκής συνδρομής.

1 στους 6, ανθρώπους, θα υποστεί αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Η καινοτόμος πλατφόρμα διαχείρισης και αντιμετώπισης αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων Viz. ai, βασισμένη σε αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης, εφαρμόζεται ήδη σε 600 νοσοκομεία στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. 

Το Viz.ai αναγνωρίζει, παραμετροποιεί και συμβάλλει καταλυτικά στο να προληφθούν και αντιμετωπιστούν αγγειακές  βλάβες του εγκεφάλου, αναλύοντας κλινικά δεδομένα σε χρόνο 0,49 +/- 0,08  min και δίδοντας κλίμακες νευρολογικής αξιολόγησης NIHSS ( National Institutes of Health Stroke Scale ) και  ASPECTS (Alberta Stroke Program Early CT Score), τρισδιάστατη χαρτογράφηση των αγγείων του εγκεφάλου (3D vessel mapping), NCCT, CTA, CTP απεικόνιση με 96% ευαισθησία και 94% ακρίβεια, πιστοποιημένο από τη μεγαλύτερη πολυκεντρική μελέτη αξιολόγησης ασθενών με εγκεφαλικό, σε 2544 συνεχόμενους ασθενείς σε 139 νοσοκομεία των Ηνωμένων  Πολιτειών, με αποτέλεσμα τον πιο γρήγορο, αξιόπιστο και αποτελεσματικό συντονισμό και ενεργοποίηση των εμπλεκόμενων ομάδων αντιμετώπισης του Οξέος Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου.

Το περιστατικό που αντιμετωπίστηκε στο Mediterraneo Hospital με την πλατφόρμα Viz. ai

Πρόκειται για έναν άνδρα 63 ετών, ο οποίος μεταφέρθηκε στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Νοσοκομείου Mediterraneo, με κλινική εικόνα Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου εν εξελίξει και νευρολογική σημειολογία βαριάς αριστερής ημιπάρεσης και δυσαρθρίας. Το περιστατικό αντιμετωπίστηκε άμεσα και με απόλυτη επιτυχία από την εξειδικευμένη Ομάδα Οξέων Εγκεφαλικών του Νοσοκομείου Mediterraneo. Ο απεικονιστικός έλεγχος ανέδειξε θρομβοεμβολική απόφραξη κλάδου της δεξιάς μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας και συνυπάρχουσα κρίσιμη στένωση της δεξιάς έσω καρωτίδος αρτηρίας (Tandem occlusion).

Αρχικά, πραγματοποιήθηκε ενδοφλέβια θρομβόλυση από την εξειδικευμένη ομάδα Νευρολόγων και στη συνέχεια, ο ασθενής μεταφέρθηκε  στο Τμήμα Επεμβατικής Νευροακτινολογίας, στην αίθουσα του Ψηφιακού Αγγειογράφου, όπου και υποβλήθηκε αρχικά σε ενδαγγειακή αναρρόφηση θρόμβων από την έσω καρωτίδα και αγγειοπλαστική αυτής, με τη μέθοδο της τοποθέτησης μεταλλικής ενδοπρόσθεσης (stent) για την αποκατάσταση της στενώσεως της δεξιάς έσω καρωτίδος αρτηρίας και στη συνέχεια σε ενδαγγειακή μηχανική αναρρόφηση και ταυτόχρονη μηχανική θρομβεκτομή και απόσυρση θρόμβων από τη δεξιά μέση εγκεφαλική αρτηρία, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Το αποτέλεσμα της επέμβασης ήταν άμεσο, με απόλυτη επιτυχία και με πλήρη και άμεση αποκατάσταση της κλινικής και νευρολογικής εικόνας του ασθενούς! Η επιτυχής επέμβαση, πραγματοποιήθηκε από τον Διευθυντή του Τμήματος Επεμβατικής Νευροακτινολογίας,  Δρ. Νικόλαο Γ. Τσαμόπουλο, μαζί με τον  Δρ. Ιωάννη Γ. Καντουνάκη και την Ομάδα τους.

To Mediterraneo Hospital διαθέτει μία από τις πλέον σύγχρονες και μία από τις πρώτες στην Ελλάδα, Μονάδες Αντιμετώπισης Αγγειακών Εγκεφαλικών Επεισοδίων, με εξειδικευμένο ιατρικό, επιστημονικό δυναμικό και ιατρικό εξοπλισμό, έχοντας νοσηλεύσει και αντιμετωπίσει εκατοντάδες περιστατικά από το χρόνο ενεργοποίησής του.

H Μονάδα δέχεται ασθενείς 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες το χρόνο. Απαρτίζεται, μεταξύ άλλων, από εξειδικευμένους νοσηλευτές, νευρολόγους και επεμβατικό νευροακτινολόγο, παρέχοντας άρτιες υπηρεσίες υγείας, εφαρμόζοντας διεθνή ιατρικά πρωτόκολλα, με θεραπείες οι οποίες μπορούν να αποτρέψουν την αναπηρία μετά από εγκεφαλικό. 

Από το 2017, η Μονάδα Εγκεφαλικών Επεισοδίων του Νοσοκομείου Mediterraneo, συμμετέχει, με Συντονιστή & Κύριο Ερευνητή τον Διευθυντή του Τμήματος Επεμβατικής Νευροακτινολογίας,  Δρ. Νικόλαο Γ. Τσαμόπουλο, στην Παγκόσμια Βάση Δεδομένων για τα Αγγειακά Εγκεφαλικά Επεισόδια  «SITS» (Safe Implementation of Treatments in Stroke), με έδρα, το «Karolinska Institute» στη Στοκχόλμη της Σουηδίας.