ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Παντελής Στάθης, Δ/ντης Νευρολογικής Κλινικής, Κέντρο Νόσου Πάρκινσον και λοιπών Κινητικών Διαταραχών, Mediterraneo Hospital

H νόσος του Πάρκινσον (ΝΠ) είναι μία χρόνια ετερογενής, εκφυλιστική διαταραχή με βασικό παθοφυσιολογικό χαρακτηριστικό την συνεχή έκπτωση του ντοπαμινεργικού συστήματος (ντοπαμίνη) στον μεσεγκέφαλο. Είναι η συχνότερη εκφυλιστική διαταραχή μετά την Alzheimer και η συχνότητά της αυξάνεται με την ηλικία. Στην κλινική της εικόνα δεσπόζουν τα θεμελιώδη κινητικά συμπτώματα (βραδυκινησία, δυσκαμψία, τρόμος). Η διαταραχή του βαδίσματος και η αστάθεια είναι επίσης χαρακτηριστικά της ΝΠ. Επιπλέον η ΝΠ εμφανίζει και τα μη-κινητικά συμπτώματα (διαταραχή όσφρησης, νοητική έκπτωση, απάθεια, ψύχωση ψευδαισθήσεις, άγχος, κατάθλιψη, πόνοι, διαταραχές του Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος-δυσκοιλιότητα, συχνοουρία, ορθοστατική υπόταση, σεξουαλικές διαταραχές, υπεριδρωσία κλπ.-, διαταραχές ύπνου, διαταραχές του μεταβολισμού κ.α.)

Η λεβοντόπα (θεραπεία υποκατάστασης ντοπαμίνης), σε δισκία και σε 3 δόσεις/ημέρα, είναι το αποτελεσματικότερο φάρμακο για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της νόσου. Δυστυχώς, κατά την πορεία της ΝΠ, εμφανίζονται με αυξανόμενη bένταση επιπλοκές οι οποίες επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα της λεβοντόπα. Οι επιπλοκές αυτές καθώς και η συνεχής επιδείνωση πολλών μη-κινητικών συμπτωμάτων επιβαρύνουν σημαντικά τον ασθενή και το περιβάλλον του με αποτέλεσμα την σοβαρή υποβάθμιση της ποιότητας ζωής. Η αντιμετώπιση της ΝΠ στο στάδιο των επιπλοκών γίνεται εν μέρει με άλλα αντι παρκινσονικά φάρμακα και κυρίως με τις ονομαζόμενες παρεμβατικές ή επεμβατικές θεραπείες. Τέτοιες είναι:

• Η διέγερση των εν τω βάθει πυρήνων του εγκεφάλου (Deep Brain Stimulation) μετά νευροχειρουργική επέμβαση,
• Η χορήγηση με αντλία συνεχούς έγχυσης στη νήστιδα, λεβοντόπα/καρβιντόπα υπό μορφή γέλης, μετά από γαστρονηστιδοστομία
• Η συνεχής, με την βοήθεια αντλίας υποδόρια χορήγηση απομορφίνης.

Με τον όρο αποκατάσταση ορίζεται (WHO) «ένα σύνολο παρεμβάσεων σχεδιασμένων έτσι ώστε να επιτευχθεί η βέλτιστη λειτουργικότητα και η ελάττωση της αναπηρίας σε άτομα με προβλήματα υγείας σε αλληλεπίδραση με το περιβάλλον τους». Ανάλογα με το στάδιο της ΝΠ η αποκατάσταση (με την έννοια της φυσικής/μη-φαρμακολογικής εξατομικευμένης παρέμβασης) μπορεί να λάβει προληπτικό, επανορθωτικό, υποστηρικτικό ή και παρηγορητικό ρόλο. Προς τούτο θα πρέπει να ακολουθηθεί μία κυκλική διαδικασία: εκτίμησης, ταυτοποίησης του προβλήματος, υιοθέτησης στόχων, παρεμβάσεων και επανεκτίμησης. Η αντιμετώπιση της ΝΠ παρέχεται, εκτός από τον θεράποντα Νευρολόγο, από Ιατρό Φυσικής Αποκατάστασης, Παθολόγο, Νευροψυχολόγο, Φυσιοθεραπευτή, Εργοθεραπευτή, Λογοθεραπευτή, εξειδικευμένο Νοσηλευτή, Ψυχολόγο, Διατροφολόγο, Κοινωνικό Λειτουργό κλπ.

Το όλο εγχείρημα εξαρτάται συνεπώς από τον συντονισμό και την συνεργασία των μελών της θεραπευτικής ομάδας. Οι τομείς που πρέπει να επικεντρωθεί η αντιμετώπιση είναι:

• Κινητικότητα
• Καθημερινές Δραστηριότητες
• Συμπτώματα
• Χώρος Διαβίωσης-Περιβάλλον
• Νόηση-Επικοινωνία-Λόγος
• Σίτιση & Διατροφή
• Πόροι και Μέσα
• Διαπροσωπικές Σχέσεις
• Πρόγνωση-Προσδόκιμο
• Απόψεις ασθενή και φροντιστή για την θεραπεία

Για παράδειγμα στις μεθόδους φυσικής αγωγής για βελτίωση της κινητικότητας περιλαμβάνονται:

• Άσκηση a. Φυσικοθεραπεία & Ατομική άσκηση b. Διάδρομος Βάδισης c. Χορός και Tai Chi, Pilates, Alexander κλπ d. Αντιμετώπιση πόνου και αναπνευστικών προβλημάτων.
• Εξάσκηση a. Βελτιστοποίηση της κινητικής μάθησης b. Εκπαίδευση στην εκτέλεση δύο παραλλήλων έργων (dual task) c. Παρατήρηση της Δράσης (Action Observation) και Νοητική απεικόνιση (Mental Imagery)
• Εκπαίδευση σε Στρατηγικές διευκόλυνσης της Κίνησης a. Στρατηγικές με ερεθίσματα παρακίνησης (Cues) και συγκέντρωσης/ προσοχής b. Στρατηγικές για σύνθετες κινητικές ακολουθίες.

Λόγω των σύνθετων αναγκών της ΝΠ, κρίνεται ότι στα πλαίσια της ολοκληρωμένης φροντίδας, εξειδικευμένο νοσηλευτικό προσωπικό μπορεί να βοηθήσει στην επίτευξη των εξατομικευμένων θεραπευτικών στόχων, με τον συντονισμό των θεραπευτικών παρεμβάσεων. Επίσης, δεδομένων των τεχνολογικών εξελίξεων όπως τα wearable devices/sensors, η εξ αποστάσεως προσέγγιση έχει
μεγάλες δυνατότητες να αυξήσει την προσβασιμότητα και την αποτελεσματικότητα της περίθαλψης και να μειώσει το κόστος της υγειονομικής δαπάνης.
Από την πλευρά τους οι ασθενείς αναφέρουν ότι αναζητούν καλύτερη πληροφόρηση για την διαχείριση της κατάστασής τους, επαρκή διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ διαφορετικών επαγγελματιών υγείας, άφθονο χρόνο για να συζητηθούν πιθανά μελλοντικά σενάρια και έναν επαγγελματία υγείας να τους καθοδηγεί και να τους υποστηρίζει.

Για την αντιμετώπιση αυτών των αναγκών, έχουν δημιουργηθεί αρκετά μοντέλα ολοκληρωμένης φροντίδας όπως το Rainbow Model of Care και το Care Coordination for Health Promotion and Activities in Parkinson’s Disease (CHAPS) τα οποίο διαθέτουν και τα απαραίτητα εργαλεία αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων και από τις δύο πλευρές παρόχου/επαγγελματία και ασθενή/πελάτη.

Τέλος η διασύνδεση και ο συντονισμός των ήδη υπαρχόντων δυνατοτήτων ενός συστήματος παροχής υπηρεσιών υγείας θα μπορούσε να αποτελεί μία προσιτή λύση προς την κατεύθυνση της παροχής ολοκληρωμένης φροντίδας. Ένα τέτοιο πιλοτικό ρεαλιστικό μοντέλο (βασισμένο σε πραγματικές συνθήκες), το Integrated Parkinson’s Disease Care Network (IPCN) και το οποίο στοχεύει στον συνδυασμό παροχής εστιασμένης φροντίδας, δομημένο γύρω από άξονες όπως η υποστήριξη δεξιοτήτων και αυτοδιαχείρισης, ο σχεδιασμός συστήματος παροχής εξατομικευμένων οδηγιών και φροντίδας, καθώς και η υποστήριξη λήψης αποφάσεων, δοκιμάστηκε πρόσφατα από μία Καναδική ομάδα με ικανοποιητικά αποτελέσματα.

Από το Βιβλίο «Μη-φαρμακολογικές Θεραπείες για τους Ασθενείς με Νόσο του Πάρκινσον» Στάθης Π, Κονιτσιώτης Σ, Παρισιάνος 2022

Πηγή: ΝΕΑ ΥΓΕΙΑ ΤΕΥΧΟΣ 119, ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ, ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2023

Φίλιππος Εµµανουήλ, Επιστηµονικός Υπεύθυνος Πνευµονολογικής Κλινικής Mediterraneo Hospital

Η Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος, (World Asthma Day) εμφανίζεται στα ημερολόγιά μας την πρώτη Τρίτη κάθε Μαΐου και οργανώνεται κάθε χρόνο από την Global Initiative for Asthma (GINA).

Το βρογχικό άσθμα είναι μία φλεγμονώδης νόσος των πνευμόνων που προκαλεί χρόνια και πολλές φορές επίμονα συμπτώματα όπως βήχα, δύσπνοια και βάρος στο στήθος. Χαρακτηρίζεται από παροξύνσεις, αλλεργικής ή λοιμώδους φύσης με κυμαινόμενη συχνότητα. Περισσότεροι από 250 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από άσθμα παγκοσμίως, με ανυπολόγιστο κόστος περίθαλψης στα συστήματα υγείας. Στην Ελλάδα, μελέτη της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρίας αναγνώρισε ότι 8,5% του πληθυσμού πάσχει από βρογχικό άσθμα, ενώ σε ηλικίες μεγαλύτερες των 70 ετών η επίπτωση αυξάνει στο 12%.

Τα τελευταία χρόνια, η ευαισθητοποίηση ιατρών, επιστημονικών φορέων και κοινού έχει οδηγήσει σε μεγαλύτερη επίγνωση της νόσου. Τα σύγχρονα εισπνεόμενα φάρμακα αλλά και οι ενέσιμοι βιολογικοί παράγοντες για το σοβαρό άσθμα έχουν μεταμορφώσει τη θεραπευτική προσέγγιση, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών δραματικά.

Στο Mediterraneo hospital λειτουργεί ιατρείο βρογχικού άσθματος για την επαρκή διάγνωση και θεραπεία με τους σύγχρονους βιολογικούς παράγοντες.

Νεκτάριος Γαλάνης MD, PhD, Αγγειοχειρουργός

Εδώ και 2 περίπου χρόνια πραγματοποιούνται στο Mediterraneo Hospital με μεγάλη επιτυχία από την ομάδα μου και εμένα, επεμβάσεις καρωτιδικής ενδαρτηρεκτομής με περιοχική-τοπική αναισθησία.

Οι επεμβάσεις πραγματοποιούνται με τον ασθενή σε πλήρη συνείδηση καθ῾όλη τη διάρκεια της επέμβασης, χωρίς την ανάγκη χρησιμοποίησης ενδοεγχειρητικής νευρολογικής παρακολούθησης (neuromonitoring).

Η καθιερωμένη πλέον μέθοδος περιοχικής αναισθησίας σε αυτή την επέμβαση, επιτρέπει στην χειρουργική ομάδα να παρακολουθεί στενά τη νευρολογική λειτουργία του ασθενούς καθ’ όλη τη διάρκεια της επέμβασης και να αναγνωρίζει ταχύτατα ενδοεγχειρητικές νευρολογικές συνέπειες, επεμβαίνοντας άμεσα (με την τοποθέτηση μιας παροδικής κυκλοφοριακής παράκαμψης – shunt) και προφυλάσσοντας τον ασθενή από ένα ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Επιπλέον επιτρέπει στους ασθενείς να κινητοποιούνται άμεσα και να παίρνουν εξιτήριο μετά από 24 – 48 ώρες, επιστρέφοντας στις καθημερινές τους δραστηριότητες.

Μεγάλο πλεονέκτημα αυτής της μεθόδου αποτελεί επίσης το γεγονός ότι ασθενείς με σοβαρά συνοδά νοσήματα, δεν επιβαρύνονται με μια ολική αναισθησία.

Παντελής Στάθης – Νευρολόγος MD, PhD
Διευθυντής Νευρολογικής Κλινικής Mediterraneo Hospital, Κέντρο Πάρκινσον και Κινητικών Διαταραχών

Η νόσος του Πάρκινσον μπορεί να μας αφορά όλους, αφού “αγγίζει” περίπου το 1% του πληθυσμού άνω των 60 ετών, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις τα συμπτώματα ξεκινούν νωρίτερα. Πόσο ρόλο παίζουν οι καθημερινές συνήθειες ενός ανθρώπου, η διατροφή και η συμπεριφορά του, στην πρόληψη και καθυστέρηση της εξέλιξης της νόσου;

Πολύ σημαντικό και τούτο γιατί όλα αυτά που αναφέρατε συνιστούν αυτό που ονομάζουμε «στάση» απέναντι στην πάθηση! Ο ασθενής και το περιβάλλον του θα πρέπει να αντιμετωπίζει με ενεργητικό/δυναμικό τρόπο την νόσο! Δεν είναι δυνατόν να λειτουργεί παθητικά, με αδράνεια, αναβλητικότητα και μοιρολατρεία!

Σχετικά με τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε σαν ασθενείς την νόσο είναι πολύ σπουδαίο να αντιληφθούμε τη σημασία αυτού που ονομάζουμε  «ποιότητα ζωής» ώστε να δικαιωματικά να ζητήσουμε καλύτερη. Πόσο και πως η Πάρκινσον έχει επηρεάσει την ποιότητα ζωής μας; Πόσο καλά εκπληρώνουμε τις καθημερινές μας δραστηριότητες και με επιτυχία λειτουργούμε στις  διαπροσωπικές μας σχέσεις; Αυτά αποτελούν σοβαρά ζητήματα τα οποία διαμορφώνουν την ποιότητα ζωής μας. Ένα παράδειγμα. Όταν έχουμε δυσκολία άρθρωσης του λόγου και η φωνή γίνεται χαμηλή και μονότονη, δεν πρέπει να συμβιβαζόμαστε με αυτό γιατί υποβαθμίζει την δυνατότητα επικοινωνίας μας και τελικά την ποιότητα ζωής μας.

Οι μελέτες που σας ανάφερα πριν έχουν επιπλέον αναδείξει ότι οι ασθενείς με την νόσο του Πάρκινσον δεν λαμβάνουν σωστά τα φάρμακά τους, δεν συμπληρώνουν σωστά τα ημερολόγια με τα συμπτώματά τους, δεν ακολουθούν τις διατροφικές συμβουλές του γιατρού τους, δεν ασκούνται, δεν επισκέπτονται τακτικά τον γιατρό τους και τέλος και εξίσου σημαντικό δεν συμμετέχουν σε ομάδες, συλλόγους, κλινικές μελέτες. Δεν αντιμετωπίζουν δηλαδή τη πάθηση με ενωμένες τις δυνάμεις τους σε συλλογικό επίπεδο.

Αυτό έχει πολλές δυσοίωνες επιπτώσεις. Η νόσος του Πάρκινσον είναι μία σοβαρή νόσος που εξελίσσεται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η κοινωνικές της επιπτώσεις είναι σημαντικές και επώδυνες. Ο κόσμος για τον ασθενή και το οικογενειακό του περιβάλλον αλλάζει. Οι καθημερινές δραστηριότητες περιορίζονται και οι διαπροσωπικές σχέσεις δοκιμάζονται. Ο ασθενής και η οικογένεια χρειάζονται πληροφόρηση, οδηγίες και υποστήριξη σε πολλά επίπεδα. Σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες έχουν συσταθεί από ασθενείς και συγγενείς τους, ή άλλους ενδιαφερόμενους, σε εθνικό επίπεδο και σε εθελοντική βάση, διάφοροι οργανισμοί που πληροφορούν τα πάντα για την νόσο με φυλλάδια, βιντεοταινίες, δημοσιεύσεις στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και στο internet. Διοργανώνουν επιστημονικά συμπόσια με την συμμετοχή και ασθενών ή συγγενών τους και θεσπίζουν υποτροφίες για ερευνητές. Συμβάλλουν επίσης στην δημιουργία σε επίπεδο κοινότητας “ομάδων υποστήριξης” με εκπαιδευμένο προσωπικό που αποτελείται από νοσοκόμους, φυσιοθεραπευτές, ψυχολόγους, εργασιοθεραπευτές, λογοθεραπευτές κλπ., πάντα με σκοπό την βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς και της οικογένειας. Στην Αμερική οι οργανισμοί αυτοί, όπως η American Parkinson’s Disease Association-APDA,  ή το ίδρυμα Michael Fox, έχουν χιλιάδες μέλη και πολλές πηγές χρηματοδότησης και η ανάπτυξή τους είναι τεράστια με αποτέλεσμα να έχουν μεγάλη δύναμη. Υπάρχει και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης τέτοιος οργανισμός (Parkinson’s Europe) καθώς και εθνικοί οργανισμοί στα επιμέρους ανεπτυγμένα κράτη της Ευρώπης (Αγγλία, Γαλλία, Σκανδιναβικές χώρες, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Βέλγιο, Ελβετία, μερικές πρώην Ανατολικές χώρες κλπ) που βοηθούν να αναπτυχθούν “γέφυρες” μεταξύ της κεντρικής διοίκησης από την μία και των ιατρικών και κοινωνικών υπηρεσιών από την άλλη και συνεχώς “πιέζουν” για καλύτερες συνθήκες ολοκληρωμένης αντιμετώπισης του προβλήματος.

Τέλος, και επίσης σημαντικό, δε γίνεται να απέχουμε από κλινικές μελέτες που μας προτείνουν οι επιστήμονες του κέντρου αναφοράς μας για την Πάρκινσον, γιατί θεωρούμε τον εαυτό μας «πειραματόζωο» και από την άλλη να ζητάμε καινούργια και αποτελεσματικά φάρμακα!

Ερευνάται τα τελευταία χρόνια, όλο και εντονότερα, η σχέση της εξέλιξης της νόσου του Πάρκινσον με την άσκηση. Πώς  συνδέονται μεταξύ τους. Θα μπορούσε η άσκηση να αποδειχτεί ως η καλύτερη, η πιο ανέξοδη θεραπεία για το Πάρκινσον, αλλά πιθανώς, και για άλλες νευρολογικές νόσους;

Πράγματι η άσκηση είναι ένας σοβαρός παράγοντας που μπορεί να καθυστερήσει την εξέλιξη της νόσου του Πάρκινσον και να βελτιώσει θεαματικά την ζωή του Παρκινσονικού! Οι ασκήσεις βελτιώνουν την φυσική κατάσταση και την ισορροπία και άρα ελαττώνουν την πιθανότητα πτώσεων, βοηθούν στην πρόληψη της οστεοπώρωσης , προλαβαίνουν τις εκφυλιστικές αρθροπάθειες και τους πόνους που τις συνοδεύουν,  βοηθούν στην καλύτερη λειτουργία της καρδιάς και των αγγείων, βοηθούν στην καλύτερη λειτουργία του μεταβολισμού, και βελτιώνουν την λειτουργία του πεπτικού με επακόλουθο την καλύτερη απορρόφηση των φαρμάκων, την αύξηση της απόδοσης του ασθενούς και την καλύτερη ποιότητα ζωής του. Τέλος φαίνεται ότι βοηθά στην παραγωγή στον εγκέφαλο ευεργετικών παραγόντων και ουσιών που αντιστέκονται στην νόσο. Για τους λόγους αυτούς η άσκηση είναι  πράγματι μία ανέξοδη θεραπεία η οποία μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη χωρίς την ανάγκη ειδικών μέσων.

Σήμερα θα έλεγε κανείς ότι έχουμε περισσότερη ενημέρωση από ποτέ, ειδικά για θέματα υγείας. Είναι ενημερωμένοι οι παρσονικοί ασθενείς; Και γιατί είναι σημαντικός ο ρόλος τους στη θεραπεία τους;

Διεθνείς μελέτες σε πληθυσμούς παρκινσονικών ασθενών έχουν αναδείξει ότι οι αυτοί δεν γνωρίζουν ουσιαστικές και χρήσιμες πληροφορίες για την πάθησή όπως για παράδειγμα τα ονομαζόμενα μη-κινητικά συμπτώματα της νόσου. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την μη αποτελεσματική επικοινωνία με το γιατρό τους και άρα την υποβάθμιση της βοήθειας που αυτοί μπορούν πάρουν. Να το εξηγήσω. Μη-κινητικό σύμπτωμα της νόσου του Πάρκινσον είναι οι μυοσκελετικοί πόνοι. Αν ο ασθενής αυτό το αγνοεί, δεν το αναφέρει στον νευρολόγο του, γιατί θεωρεί ότι το σύμπτωμα αυτό αφορά τον ορθοπεδικό! Άλλα μη-κινητικά συμπτώματα της νόσου είναι το άγχος, η κατάθλιψη, η σεξουαλική δυσλειτουργία, η δυσκοιλιότητα κλπ. Ένα λοιπόν μεγάλο ζήτημα είναι η υπεύθυνη ενημέρωση!

Μπορούμε κλείνοντας να δώσουμε ένα αισιόδοξο μήνυμα σε ανθρώπους με Πάρκινσον; Τι μπορούμε να περιμένουμε στο άμεσο μέλλον στο κομμάτι των θεραπευτικών επιλογών και τι έχουμε μάθει από το παρελθόν;

Εκτός από τις πολυπόθητες νέες θεραπείες, οι οποίες συνεχώς προκύπτουν, γιατί η έρευνα δεν σταματά, έχουν επιτευχθεί σήμερα σημαντικές κατακτήσεις που αφορούν και άλλους τομείς της νόσου του Πάρκινσον και είναι εξ ίσου σημαντικές γιατί και αυτές συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της νόσου. Για παράδειγμα σήμερα μπορούμε να θέσουμε με περισσότερο ασφάλεια την διάγνωση της νόσου και να την ξεχωρίσουμε από άλλες παρόμοιες. Έχουμε την δυνατότητα να αναγνωρίσουμε τις διάφορες μορφές της νόσου και τον ξεχωριστό τρόπο με τον οποίον πλήττουν η κάθε μία από αυτές τις μορφές, κάθε ασθενή. Έτσι είμαστε σε θέση να επιλέξουμε θεραπεία στα μέτρα του κάθε ασθενούς βελτιώνοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής του. Σήμερα, μάθαμε όλοι να δείχνουμε μεγάλη ευαισθησία σε θέματα ποιότητας  ζωής.

Έχουμε επίσης καταφέρει να βρούμε νέες φαρμακοτεχνικές μορφές αλλά και θεραπευτικές ιδιότητες παλαιών φαρμάκων. Για παράδειγμα ένα παλαιό φάρμακο κατά των ιώσεων την αμανταδίνη, το χρησιμοποιούμε σήμερα για τον έλεγχο των υπερκινησιών τις οποίες προκαλεί η λεβοντόπα. Έχουμε επίσης βελτιώσει και τεχνολογικά αναπτύξει τις υπάρχουσες επεμβατικές θεραπείες όπως η εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση (Deep Brain Stimulation). Είμαστε επίσης σε θέση να επιλέξουμε τους καταλληλότερους ασθενείς για να υποβληθούν σε αυτές λαμβάνοντας για παράδειγμα υπόψη το γενετικό τους υπόστρωμα και τον υπότυπο της νόσου του Πάρκινσον από την οποία ο ασθενής πάσχει. Μπορούμε να χορηγήσουμε αντιπαρκινσονικά φάρμακα με αντλία συνεχούς ροής για να επιτύχουμε έλεγχο των διακυμάνσεων της νόσου! Γνωρίζουμε για το σημαντικό ρόλο του πεπτικού και την διατροφή και έτσι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε φαινόμενα κακής απορρόφησης ή αναποτελεσματικής δράσης των αντιπαρκινσονικών φαρμάκων που χορηγούνται από το στόμα.

Υπάρχει λοιπόν για τον καθένα ελπίδα!

Παρακολουθήστε τη συνέντευξη του κ. Παντελή Στάθη

Με ιδιαίτερη επιτυχία ολοκληρώθηκε το 1ο Συνέδριο της Ομάδας Εργασίας στην Επεμβατική και Διαγνωστική Νεφρολογία (ΟΕΔΙΝ) της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας με τίτλο Επεμβατική και Διαγνωστική Νεφρολογία, το οποίο διεξήχθη από 09 έως 11 Μαρτίου 2023 στο Mediterranean Palace Hotel στη Θεσσαλονίκη.

Το επιστημονικό πρόγραμμα του συνεδρίου περιλάμβανε στρογγυλά τραπέζια, διαλέξεις, δορυφορικά συμπόσια και παρουσίαση ενδιαφερόντων περιστατικών που καλύπτουν όλο το φάσμα της Διαγνωστικής και Επεμβατικής Νεφρολογίας, με συμμετέχοντες διακεκριμένους Έλληνες και ξένους Νεφρολόγους, Αγγειοχειρουργούς και Επεμβατικούς Ακτινολόγους οι οποίοι κάλυψαν ένα ευρύτατο φάσμα θεμάτων και ανέλυσαν όλες τις νεότερες τεχνικές.

Το Mediterraneo Hospital εκπροσώπησε ο Διευθυντής του Νεφρολογικού Τμήματος και της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού, κύριος Ιωάννης Γιαννικουρής, και με την ιδιότητα του Αντιπροέδρου του Συνεδρίου. Στις εργασίες του συνεδρίου συμμετείχαν ακόμη οι αξιόλογοι Επιστημονικοί Συνεργάτες του Mediterraneo Hospital κ.κ. Ηλίας Μπρούντζος – Διευθυντής του Τμήματος Επεμβατικής Ακτινολογίας, Αρ. Σγάντζος και Ελ. Μπέη – Νεφρολόγοι και Τρ. Γιαννακόπουλος – Αγγειοχειρουργός.

Ηρακλής Πατσόπουλος, Ορθοπαιδικός Χειρουργός, ∆ιευθυντής Κλινικής Αθλητικών Κακώσεων Mediterraneo Hospital

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Αμερικανικής Ακαδημίας Ορθοπεδικών Χειρουργών, το 15% των ατόμων που κάνουν σκι τραυματίζονται κάθε χρόνο και μεταφέρονται σε Δομές Υγείας ενώ στατιστικά έχει παρατηρηθεί ότι το 70% αυτών των τραυματισμών γίνονται στο τέλος της ημέρας. Η κούραση φαίνεται να είναι συχνά η αιτία, όταν οι άνθρωποι καταβάλλουν υπερπροσπάθεια για να ολοκληρώσουν το πρόγραμμα άθλησής τους. Μεγάλη αύξηση τα τελευταία χρόνια έχουν οι τραυματισμοί από το snowboard. Εάν προκύψει ένας τραυματισμός, με ή χωρίς πτώση, θα πρέπει ο χειμερινός αθλητής να σταματήσει τη δραστηριότητά του, ακόμα κι αν δεν νιώθει οξύ πόνο, γιατί το σώμα του είναι ζεστό. Πρέπει να αναπαυθεί για τουλάχιστον μισή ημέρα και, εάν ο πόνος εμμένει, να αναζητήσει ιατρική συμβουλή.

Οι πιο συχνές κακώσεις είναι οι ρήξεις των μηνίσκων, των συνδέσμων του πρόσθιου χιαστού και του έσω πλάγιου στο γόνατο, οι κακώσεις της σπονδυλικής στήλης, τα κατάγματα λεκάνης, τα εξαρθρήματα και κατάγματα στην άρθρωση του ώμου, του αγκώνα και των δακτύλων, καθώς επίσης πολλές θλάσεις, ρήξεις μυών και τενόντων, που είναι λίγο μικρότερες βλάβες. Επίσης συχνά είναι τα εγκαύματα εκ τριβής. Οι πιο σημαντικές βλάβες είναι οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις που έχουν και τη χειρότερη πρόγνωση. Οι πιο συνηθισμένοι τραυματισμοί στο snowboard είναι τραυματισμοί στον καρπό, ενώ οι πιο συνηθισμένοι τραυματισμοί στο σκι αφορούν στα κάτω άκρα και κυρίως τον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο.

Οι τραυματισμοί στο κεφάλι αντιπροσωπεύουν το 28% περίπου των τραυματισμών στο σκι και το 33,5% των τραυματισμών στο snowboard. Συνολικά, το 22% των τραυματισμών στο κεφάλι είναι αρκετά σοβαροί για να προκαλέσουν κλινικά συμπτώματα διάσεισης ενώ το 88% όλων των θανάτων που συμβαίνουν μετά από ατυχήματα σε σκιέρ και snowboarders οφείλονται σε κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Σοβαρότερα είναι τα κατάγματα του ισχίου, συνηθισμένα ωστόσο στους ανθρώπους άνω των 60 ετών λόγω της οστεοπόρωσης. και απαιτούν εισαγωγή σε νοσοκομείο και χειρουργική επέμβαση.

Η χαμηλή θερμοκρασία προκαλεί σύσπαση των μυών και των αιμοφόρων αγγείων, μείωση της αντοχής και αύξηση των πιθανοτήτων εμφάνισης επώδυνης μυϊκής σύσπασης η οποία μεγαλώνει τον κίνδυνο τραυματισμών. Ένα σημαντικό προληπτικό μέτρο είναι λοιπόν η προθέρμανση πριν από την αθλητική δραστηριότητα στο χιόνι, που πρέπει να ακολουθείται από ένα απλό πρόγραμμα διατάσεων ώστε οι μύες να μην είναι “κρύοι” όταν αρχίσει η κατάβαση με οιοδήποτε μέσο. Εάν δεν τηρηθούν αυτά τα προληπτικά μέτρα, η πιθανότητα συνδεσμικών ή μυϊκών θλάσεων είναι μεγάλη. Η ταχύτητα με την οποία γλιστρά κανείς στο χιόνι ή η ένταση με την οποία σταματά την κάθοδό του σε μια πλαγιά κάνοντας σκι απαιτούν μεγάλη μυϊκή ισχύ και συνδεσμική σταθερότητα.

Ο κατάλληλος εξοπλισμός σε κάθε άθλημα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στην πρόληψη των τραυματισμών με προεξάρχουσα την ανάγκη χρήσης κράνους, όπως αποδείχτηκε από τα ανωτέρω. Σε μια ανασκόπηση της βιβλιογραφίας για την αποτελεσματικότητα της χρήσης του κράνους στη μείωση των τραυματισμών στο κεφάλι σε αθλητές καταβάσεων χιονιού, αποδείχτηκε η συντριπτική ανωτερότητα της χρήσης κράνους στη μείωση του κίνδυνου και στη σοβαρότητα των τραυματισμών στο κρανίο σε αυτούς τους αθλητές. Στα παιδιά η χρήση του κράνους θα πρέπει να θεωρηθεί ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ. Ιδανικά, το κράνος θα πρέπει να εναρμονίζεται με τα Ευρωπαϊκά (EN 1077) ή Αμερικανικά (SnellRS98 ή ASTMF2040) πρότυπα.

Οι σύγχρονες μπότες του σκι έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν εξαιρετικό έλεγχο και υποστήριξη, περιορίζοντας έτσι το εύρος της κίνησης της ποδοκνημικής. Οι δέστρες του σκι πλέον προσαρμόζονται ανάλογα με το βάρος, το ύψος, την ηλικία και την ταχύτητα και καλιμπράρονται στην έναρξη κάθε εποχικής περιόδου. Οι σφιχτές δέστρες (που αποτυγχάνουν να απελευθερωθούν σε μία συνήθη πτώση) οδηγούν σε ρήξη Πρόσθιου Χιαστού Συνδέσμου σε ποσοστό υπερτριπλάσιο των «χαλαρότερων» δεστρών. Οι πτώσεις με χαμηλή ταχύτητα και οι πτώσεις προς τα πίσω έχουν ως αποτέλεσμα την υψηλότερη συχνότητα αποτυχημένης απελευθέρωσης των δεστρών.

Οι δέστρες για snowboard, σε αντίθεση με αυτές του σκι αναψυχής, δεν είναι αποδεσμεύσιμες, ενώ υπάρχουν κυρίως δύο διαφορετικά είδη μπότας για snowboard: μαλακές και σκληρές. Κάθε είδος μπότας ασκεί διαφορετικές δυνάμεις στο πόδι και στο κάτω άκρο και πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι στο snowboard, το 50% των τραυματισμών στα κάτω άκρα σχετίζεται με τον τύπο της
χρησιμοποιούμενης μπότας. Οι σκληρές μπότες θέτουν τους snowboarders σε κίνδυνο κατάγματος της κνήμης και της περόνης στην κορυφή της μπότας (γνωστή ως κάταγμα boot top), καθώς και σε διπλάσιο κίνδυνο τραυματισμού στο γόνατο σε σύγκριση με τις μαλακές μπότες. Ωστόσο, οι μαλακές μπότες θέτουν τους αθλητές του snowboard σε διπλάσιο κίνδυνο τραυματισμού στον αστράγαλο σε σύγκριση με τις σκληρές μπότες.

Οι κανόνες που πρέπει οπωσδήποτε να τηρούνται στη μετακίνησή μας εκτός πιστών χιονοδρομικού:

• Η έξοδός μας πρέπει να είναι κατά τις μεσημεριανές ώρες και όχι τις πρωινές ή όταν δύει ο ήλιος, προς αποφυγήν του παγετού (εάν αυτό είναι δυνατό).
• Φοράμε πάντοτε διπλές κάλτσες, σκούφο, γάντια, στεγνά και ισοθερμικά ρούχα (εάν έχουμε τέτοια).
• Φοράμε πάντοτε κατάλληλα μποτάκια και ποτέ παπούτσια αθλητικά ή με δερμάτινες σόλες, διότι στον πάγο γλιστράνε υπέρμετρα.
• Η βάδιση γίνεται με ελαφρώς ανοικτά τα πόδια για να διευρύνουμε τη βάση στήριξής μας.
• Δεν περπατάμε γρήγορα αλλά με το μισό του μέγιστου διασκελισμού μας.
• Ποτέ δεν περπατάμε με τα χέρια στις τσέπες, διότι εάν γλιστρήσουμε, δεν θα μπορέσουμε να διορθώσουμε άμεσα και αποτελεσματικά και να ξαναφέρουμε το κέντρο βάρους μας στη βάση στήριξής μας.
• Ποτέ δεν τρέχουμε στο χιόνι ή στον πάγο.
• Δεν βαδίζουμε πάνω στον πάγο ή κοντά στα διερχόμενα αυτοκίνητα, διότι υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού.
• Πατάμε πάντοτε μαλακό χιόνι, όπου αυτό είναι δυνατό.
• Αποφεύγουμε απότομες ανηφόρες ή κατηφόρες και σκάλες, όπου αυτό είναι δυνατό. Όταν ο άνθρωπος πέφτει από την όρθια θέση προς τα εμπρός η πρώτη ανακλαστική κίνησή του είναι να προτάξει τα χέρια του για να προστατευτεί. Έτσι, πρώτα πέφτει με τα χέρια και τα γόνατα, προκαλώντας σε αυτά από απλούς μώλωπες έως κατάγματα. Το σπασμένο οστό πονά πολύ, έχει έκδηλη παραμόρφωση και καμιά φορά υπάρχει και η αίσθηση στον ασθενή ότι υπάρχει παράδοξη κινητικότητα στο μέλος. Εάν η πτώση είναι αναπόφευκτη, τότε προσπαθούμε να πέσουμε στο πλάι και να γίνουμε «βαρελάκι» ώστε να μετριάσουμε και να ελέγξουμε καλύτερα την ορμή που αποκτούμε πέφτοντας. Ο συγκεκριμένος τύπος πτώσεως απαντάται στους αναβάτες μοτοσυκλέτας και δεν μένει παρά να παρακολουθήσετε φιλμάκια με τέτοιες πτώσεις.

Για όλους εκείνους που αγαπούν τα χειμερινά σπορ, η προετοιμασία τουλάχιστον ένα μήνα πριν, με ασκήσεις ενδυνάμωσης των κοιλιακών και των ραχιαίων μυών, αλλά και των τετρακεφάλων είναι απαραίτητη για την προστασία των κακώσεων στο βουνό. Παρά τις συμβουλές μας, ατυχήματα μπορεί να συμβούν κάθε στιγμή και για αυτό θα πρέπει να θυμάστε ότι ο μόνος που δεν παθαίνει ατυχήματα στο βουνό και στο χιόνι είναι αυτός που δεν βγήκε ποτέ από το σπίτι του.

Πηγή: Snowflake Magazine