ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Εγκεφαλικό Επεισόδιο
Η σημασία της άμεσης αναγνώρισης και αντιμετώπισής του

Το Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ΑΕΕ) αποτελεί την 1η αιτία αναπηρίας στους ενήλικες, 2η σε συχνότητα αιτία θανάτου για ηλικίες άνω των 60 ετών και 5η αιτία θανάτου για ηλικίες έως 59 ετών, καθώς και κύρια αιτία ανοϊκής συνδρομής. Ένας στους 6 ανθρώπους, θα υποστεί κάποια στιγμή στη ζωή του, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Πώς το καταλαβαίνουμε, πόσο χρόνο έχουμε για να το προλάβουμε και πώς το αντιμετωπίζουμε; Σε όλες μας τις ερωτήσεις απαντά ο Επεμβατικός Νευροακτινολόγος Δρ Νικόλαος Τσαμόπουλος.

Τι είναι το εγκεφαλικό επεισόδιο και ποια τα είδη του;

Με τον όρο Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο περιγράφουμε την παθολογική προσβολή (απόφραξη ή αιμορραγία) ενός ή περισσοτέρων αιμοφόρων αγγείων του εγκεφάλου, με αποτέλεσμα, την αιφνίδια ανάπτυξη ενός νευρολογικού ελλείμματος. Υπάρχουν δύο κατηγορίες ΑΕΕ, το Αιμορραγικό και το Ισχαιμικό, με το τελευταίο να αποτελεί το 85% των Αγγειακών Εγκεφαλικών Επεισοδίων.

Πώς θα καταλάβουμε ότι πρόκειται για εγκεφαλικό; Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα συνηθέστερα συμπτώματα του εγκεφαλικού είναι τα εξής:

● αιφνίδια αιμωδία, μούδιασμα ή αδυναμία του προσώπου, άνω άκρου ή/και κάτω άκρου, ειδικά αν είναι από την ίδια πλευρά του σώματος
● αιφνίδια πνευματική σύγχυση, δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση
● αιφνίδια αλλοίωση στην όραση, στο ένα ή και στα δύο μάτια
● αιφνίδια δυσκολία στη βάδιση, ζαλάδα, απώλεια ισορροπίας ή κινητικού συντονισμού
● αιφνίδιος και έντονος πονοκέφαλος που μπορεί να συνοδεύεται από ζαλάδα ή τάση προς έμετο.

Σημειώστε την ώρα που εμφανίζεται για πρώτη φορά οποιοδήποτε σύμπτωμα. Αυτές οι πληροφορίες, βοηθούν στον καθορισμό του καλύτερου τρόπου διαχείρισης και αντιμετώπισης.

Υπάρχουν πρώτες βοήθειες μέχρι να έρθει το ασθενοφόρο;

Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελεί ιατρικό επείγον. Εάν υφίσταται κάποιο από τα προαναφερθέντα συμπτώματα, ακόμα και εάν υποχωρήσουν, πρέπει να καλέσουμε άμεσα βοήθεια και να μεταφερθούμε στην πλησιέστερη εξειδικευμένη Μονάδα Αντιμετώπισης Οξέων Αγγειακών Εγκεφαλικών Επεισοδίων. Κατά τη διάρκεια της αναμονής για τη μεταφορά δε χορηγούμε τίποτα στον ασθενή.
Για ενδεχόμενη περίπτωση εμέτου, γυρίζουμε το κεφάλι και το σώμα του στο πλάι, ώστε να αποφευχθεί η πιθανότητα εισρόφησης. Σε περίπτωση απώλειας αισθήσεων, τοποθετούμε τον ασθενή σε θέση ανάνηψης ή αλλιώς πλάγια θέση ασφαλείας, η οποία διατηρεί ανοικτό τον αεραγωγό σε αναίσθητο θύμα που αναπνέει φυσιολογικά, προλαμβάνει την απόφραξη του αεραγωγού από τη γλώσσα και επιτρέπει την έξοδο υγρών από το στόμα. Αρχίζουμε άμεσα την παροχή πρώτων βοηθειών, παρακολουθούμε την αναπνοή και τον σφυγμό του και είμαστε έτοιμοι να αρχίσουμε καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ), εάν χρειαστεί.

Πόσο σημαντικός είναι ο χρόνος για την αντιμετώπιση, ειδικά του ισχαιμικού εγκεφαλικού;

Σε σύγκριση με το φυσιολογικό ποσοστό απώλειας νευρώνων σε έναν φυσιολογικό εγκέφαλο που γερνά, ο ισχαιμικός εγκέφαλος χάνει 1,9 εκατομμύρια νευρικά κύτταρα το λεπτό, ενώ γερνά 3,6 χρόνια, για κάθε ώρα που παραμένει χωρίς αντιμετώπιση. Συνεπώς, η έγκαιρη διάγνωση, αντιμετώπιση και αποκατάσταση της ροής του αίματος συμβάλλουν καταλυτικά στην αντιμετώπιση των σοβαρών έως θανατηφόρων επιπλοκών που απορρέουν από αυτό.

Πώς αντιμετωπίζεται το ισχαιμικό εγκεφαλικό και τι νεότερο υπάρχει στη θεραπεία του;

Η μέθοδος της Ενδοφλέβιας Φαρμακευτικής Αντιμετώπισης των Ισχαιμικών Αγγειακών Εγκεφαλικών Επεισοδίων, εφαρμόζεται εντός των πρώτων λίγων ωρών από την έναρξη των συμπτωμάτων.
Με την εφαρμογή της Eνδοαυλικής Αντιμετώπισης των Ισχαιμικών Αγγειακών Εγκεφαλικών Επεισοδίων, με τη μέθοδο της Eνδαρτηριακής Θρομβόλυσης και της Ενδαρτηριακής Θρομβεκτομής,
το χρονικό αυτό παράθυρο επεκτείνεται, ενώ τα επιτυχή αποτελέσματα της ενδοαυλικής μεθόδου αντιμετώπισης, αποδεικνύονται σε περισσότερες από έξι Διεθνείς Πολυκεντρικές Μελέτες, οι οποίες ολοκληρώθηκαν το 2015. Σημαντική εξέλιξη τα τελευταία χρόνια, υπήρξε η εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία είχε ως αποτέλεσμα το χρονικό παράθυρο Eνδοαυλικής Αντιμετώπισης των Ισχαιμικών Αγγειακών Εγκεφαλικών να διευρύνεται ακόμη περισσότερο.

Ο Δρ Τσαμόπουλος με την Ομάδα του, το 2023, ήταν οι πρώτοι στην Ευρώπη, οι οποίοι εγκατέστησαν και εφάρμοσαν την καινοτόμο ηλεκτρονική πλατφόρμα αντιμετώπισης ΑΕΕ, Viz.ai., βασισμένη σε αλγόριθμους Τεχνητής Νοημοσύνης και πιο συγκεκριμένα, στο Mediterraneo Hospital, ένα από τα πρώτα στην Ελλάδα, επίσημα πιστοποιημένα από το Υπουργείο Υγείας, Κέντρα Μηχανικών Θρομβεκτομών (ΜΘ). Η πλατφόρμα Τεχνητής Νοημοσύνης Viz.ai, πιστοποιημένη διεθνώς, από τους αντίστοιχους φορείς των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (FDA & CE Approval) εφαρμόζεται ήδη, σε πάνω από 1700 Νοσοκομεία στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, αναγνωρίζοντας, παραμετροποιώντας και συμβάλλοντας καταλυτικά στην πιο έγκαιρη διάγνωση, καθώς και πιο γρήγορη και επιτυχή αντιμετώπιση και αποκατάσταση των αγγειακών βλαβών του εγκεφάλου από Α.Ε.Ε.

Δρ. Νικόλαος Τσαμόπουλος MD, MSc, PhD
Επεμβατικός Νευροακτινολόγος
Διευθυντής Τμήματος Επεμβατικής Νευροακτινολογίας Mediterraneo Hospital

Πηγή: Ελεύθερος Τύπος (Ένθετο Υγείας ), 01/12/24

To Eργαστήριο Ηχωκαρδιογραφίας του Mediterraneo Hospital έλαβε τον Σεπτέμβριο του 2024 πιστοποίηση σε Advanced Level από την Ευρωπαϊκή Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης (European Association of Cardiovascular Imaging – EACVI) της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (European Society of Cardiology – ESC). Πρόκειται για το 5ο πιστοποιημένο Εργαστήριο Ηχωκαρδιογραφίας στην Ελλάδα και ένα από τα  87 συνολικά πιστοποιημένα Εργαστήρια σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η διάκριση αυτή έρχεται ως αναγνώριση της υψηλής ποιότητας υπηρεσιών στην Διαθωρακική, Διοισοφάγεια, Δυναμική (Stress), Διεγχειρητική, Διεπεμβατική Ηχωκαρδιογραφία καθώς και στις νεότερες τεχνικές (3D, 4D, Strain, AI Εcho, Automated Analysis) που παρέχονται στο Εργαστήριο του Νοσοκομείου Mediterraneο, και οι οποίες καλύπτουν όλο το φάσμα των καρδιαγγειακών νοσημάτων και όλο το ηλικιακό φάσμα των ασθενών.

To Εργαστήριο διαθέτει υπερσύγχρονο τεχνολογικό με 6 συστήματα Ηχωκαρδιογραφίας σε 3 ξεχωριστές αίθουσες. Εξοπλίστηκε τον Ιούνιο του 2023 με το κορυφαίο σύστημα καρδιαγγειακής 4D απεικόνισης σύγχρονης τεχνολογίας GE Vivid E95 Ultra Edition, βασισμένο σε λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης (Αrtificial Ιntelligence). Σε σύγκριση με τα συμβατικά συστήματα ηχωκαρδιογραφίας, το νέο σύστημα λαμβάνει και βελτιστοποιεί σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό πληροφοριών παρέχοντας την καλύτερη δυνατή ποιότητα στην απεικόνιση, σε συνδυασμό με πολλά πολύτιμα εργαλεία ποσοτικοποίησης και βελτίωσης στην επεξεργασία των δεδομένων.

Στη διαθωρακική απεικόνιση:

• Η νέα κεφαλή 3D/4D προσφέρει απαράμιλλη λεπτομέρεια και ανάλυση αντίθεσης σε όλο το εύρος της κλασσικής Ηχωκαρδιογραφίας.
• Live 2D – 3D Βiplane και Triplane Imaging (με λήψη από μία μόνο ηχωκαρδιογραφική τομή 4 κοιλοτήτων, ταυτόχρονη απεικόνιση στην οθόνη δύο και τριών τομών της καρδιάς από έναν καρδιακό κύκλο).
• Πλήρως ενσωματωμένα αυτόματα λογισμικά οπτικοποίησης και ποσοτικοποίησης της αριστεράς κοιλίας, της δεξιάς κοιλίας και του αριστερού κόλπου με παροχή πληροφοριών για τους όγκους των καρδιακών κοιλοτήτων, το κλάσμα εξωθήσεως, τον όγκο παλμού, την καρδιακή παροχή, τον καρδιακό δείκτη και το σύνολο των strain των αντίστοιχων κοιλοτήτων (speckle tracking echo).
• Σε παιδιατρικά περιστατικά, η κεφαλή με το εύρος συχνοτήτων 1,4-5,2 MHz, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μελέτες σε παιδιά.

 Στη δυναμική ηχωκαρδιογραφία (Stress Echo)

• Aξιολόγηση και ποσοτικοποίηση της τμηματικής και συνολικής τοιχωματικής κινητικότητας και συστολικής πάχυνσης της αριστεράς κοιλίας σε ηρεμία και δυναμική φόρτιση, με επεξεργασία του συνόλου των 2D/3D/4D δεδομένων.
• Υπολογισμός του GLS της αριστεράς κοιλίας σε ηρεμία και δυναμική φόρτιση με το λογισμικό AFI (Automatic Function Imaging), σε off line ανάλυση και επεξεργασία των 4D δεδομένων μετά το τέλος της μελέτης.

Το προσωπικό απαρτίζεται από έμπειρους Καρδιολόγους σε όλα τα πεδία της  Ηχωκαρδιογραφικής Απεικόνισης, καθώς και ειδικό νοσηλευτικό και παραϊατρικό προσωπικό με ειδική εκπαίδευση στην προετοιμασία και το χειρισμό των ασθενών που επισκέπτονται τη Εργαστήριο. Τη Διεύθυνση του τμήματος έχει ο Δρ. Αθανάσιος Τσούκας MD, ΜSc, PhD, FESC, Ειδικός Καρδιολόγος με εξειδίκευση στην Διαθωρακική, Διοισοφάγεια και Δυναμική (Stress) Ηχωκαρδιογραφία. Ο Δρ. Αθανάσιος Τσούκας εξειδικεύθηκε στην Ηχωκαρδιογραφία Eνηλίκων και Παίδων στο Hammersmith Hospital του Imperial College, London, UK και διετέλεσε επί 25 χρόνια Διευθυντής του Εργαστηρίου Ηχωκαρδιογραφίας στο Νοσοκομείο «Ασκληπιείο Βούλας».

Η εξαιρετική αυτή διάκριση και πιστοποίηση σε Advanced Level από τις κορυφαίες Ευρωπαϊκές Εταιρείες EACVI και ΕSC πιστοποιεί τη δυνατότητα του Τμήματος να υποστηρίζει πλήρως τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες στην διενέργεια και διάγνωση ηχωκαρδιογραφικών μελετών παρέχοντας υψηλού επιπέδου επιστημονικό έργο. Επιπρόσθετα, επικυρώνει τη δυνατότητα του Τμήματος να διεξάγει ένα εκτεταμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα στο αντικείμενο της Καρδιαγγειακής Απεικόνισης επεκτείνοντας παράλληλα τις ήδη υπάρχουσες συνεργασίες με καταξιωμένα κέντρα αναφοράς της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής.

Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία για πρώτη φορά στην Ελλάδα καυτηριασμός νευροενδοκρινούς όγκου παγκρέατος με την βοήθεια ενδοσκοπικού υπερήχου από τον Επεμβατικό Γαστρεντερολόγο και Διευθυντή του τμήματος Υβριδικής επεμβατικής ενδοσκόπησης του Mediterraneo Hospital, κ. Γεώργιο Μαυρογένη. Πρόκειται για μία ελάχιστα επεμβατική τεχνική που εφαρμόζεται σε επιλεγμένα κέντρα του εξωτερικού για την θεραπεία νευροενδοκρινών όγκων παγκρέατος καλής διαφοροποίησης και διαμέτρου < 2 εκ. Κατά την επέμβαση ο ιατρός προωθεί ένα ειδικό γαστροσκόπιο από το στόμα στον στόμαχο και από εκεί υπό την καθοδήγηση υπερήχων προωθείται μία λεπτή βελόνα μέσα στον παγκρεατικό όγκο. Με την βοήθεια ραδιοσυχνοτήτων καυτηριάζεται ο όγκος και ο ασθενής λαμβάνει εξιτήριο την επόμενη μέρα. Η τεχνική αυτή διάρκειας < 20 λεπτών έχει αποτελεσματικότητα μέχρι και 85% για επιλεγμένους νευροενδοκρινείς όγκους παγκρέατος ενώ αναμένονται τα ερευνητικά αποτελέσματα και για άλλους όγκους παγκρέατος, ήπατος και επινεφριδίων.

Καθ. Γεώργιος Γερουλάκος
Διευθυντής 2^ης Αγγειοχειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital

Η Α.Α είναι τελειόφοιτη αριστούχος της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, 24 ετών μια από τις καλύτερες φοιτήτριές μου την τελευταία οκταετία. Κατά την διάρκεια των σπουδών της έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ειδικότητα της αγγειοχειρουργικής. Συμμετείχε στις κλινικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες της πανεπιστημιακής αγγειοχειρουργικής κλινικής του Αττικού Νοσοκομείου πολύ περισσότερο από το αναμενόμενο για προπτυχιακό φοιτητή. Παρακολούθησε για λίγες εβδομάδες τη λειτουργία διακεκριμένης και πρωτοποριακής αγγειοχειρουργικής κλινικής στο Μόναχο. Η πρόσφατη επικοινωνία της με το υπουργείο Υγείας, για να αρχίσει ειδικότητα στο νοσοκομείο που εκπαιδεύτηκε σαν φοιτήτρια, ήταν μια δυσάρεστη εμπειρία. Ο χρόνος αναμονής για να αρχίσει την εκπαίδευση της, ως ειδικευόμενη είναι έξη έτη. Προφανώς δεν θέλει να δει το χρόνο και τον κόπο που επένδυσε να ευτελίζεται, να μην αξιοποιείται σωστά και τις φιλοδοξίες της να παραμένουν στάσιμες για τεχνικούς λόγους. Σχεδιάζει να συνεχίσει την εκπαίδευση της σαν ειδικευόμενη στη Γερμανία.

Δυστυχώς, παρόμοιες πολυετείς αναμονές παρουσιάζονται στα πανεπιστημιακά νοσοκομεία της χώρας μας σε πολυάριθμες ειδικότητες, όπως η χειρουργική, η δερματολογία, η ενδοκρινολογία και άλλες. Αυτή η σταθερά και συνεχιζόμενη απώλεια του τοπικού ταλέντου της ιατρικής από την χώρα μας δεν επηρεάστηκε από την βελτίωση του οικονομικού κλίμακος την τελευταία τετραετία. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία του ιατρικού συλλόγου Αθηνών τη δεκαετία 2013-2023 περίπου 320 γιατροί άνευ ειδικότητος ζητούν κάθε χρόνο την έκδοση πιστοποιητικών για εργασία στο εξωτερικό. Οι νέοι γιατροί που μετακινούνται για να συνεχίσουν την εκπαίδευση τους στη Κεντρική, την Βόρεια Ευρώπη και τις ΗΠΑ είναι οι άριστοι και συνήθως οι πιο φιλόδοξοι, που δεν είναι διατεθειμένοι να συμβιβαστούν με τις σοβαρές δυσλειτουργίες του συστήματος. Διαπρέπουν στο εξωτερικό και μας κάνουν υπερήφανους για τις επιτυχίες τους. Είναι ακριβώς αυτοί, που τόσο έχουμε ανάγκη για την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας στη χώρα μας. Η αδυναμία της πολιτείας να τους αξιοποιήσει και η φυγή τους στο εξωτερικό, συνοδεύεται από εξαγωγή του σημαντικού κεφαλαίου που δαπανήθηκε από την κρατική εκπαίδευση για τις σπουδές τους, στις χώρες υποδοχής τους. Στη χώρα μας δεν έχει υπολογιστεί το ακριβές ποσό που πληρώνει ο φορολογούμενος για τις προπτυχιακές σπουδές στην ιατρική αλλά στην Αγγλία υπολογίζεται σε 230.000 λίρες επιπλέον των διδάκτρων που πληρώνει κάθε φοιτητής.

O κορεσμός και η λίστα αναμονής για τις θέσεις των ειδικευομένων οφείλεται και στην παντελή έλλειψη προγραμματισμού. Οι προκηρύξεις των κενών θέσεων δεν στηρίζονται σε λεπτομερή ανάλυση των αναγκών της χώρας σε κάθε ειδικότητα. Επίσης η κατανομή των θέσεων ειδικότητος δεν γίνεται ανάλογα με τις δυνατότητες και τις ανάγκες των εκπαιδευτικών κέντρων και συχνά είναι αποτέλεσμα προσωπικών διασυνδέσεων των ενδιαφερομένων διευθυντών των κλινικών και εργαστηρίων με το υπουργείο. Ακόμα δεν έχουν θεσμοθετηθεί κριτήρια για την επιλογή των νοσοκομείων που θα παρέχουν πλήρη η μερική ειδικότητα. Πρόσφατη έρευνα του Εργαστηρίου Μελέτης Απόδημου Ελληνισμού του Ιονίου Πανεπιστημίου σε μικρό δείγμα 40 Ελλήνων που ζουν στο εξωτερικό έδειξε ότι οι ποιο σημαντικοί λόγοι του brain drain για εκείνους είναι η καλύτερες προοπτικές εξέλιξης στο εξωτερικό, η αδυναμία εύρεσης εργασίας στο τομέα τους, η έλλειψη αξιοκρατίας στην Ελλάδα και οι υψηλότερες αποδοχές στο εξωτερικό.

Η όλη κατάσταση είναι σήμερα, πανομοιότυπη με ό,τι βίωσα προ 30 ετών όταν, απόφοιτος της ιατρικής του ΕΚΠΑ, έπρεπε να πάρω τις αποφάσεις μου για την εξειδίκευση μου.
Επέστρεψα στη Αθήνα μετά από 29 έτη στο Λονδίνο και τις ΗΠΑ. Το πρόβλημα είναι γνωστό στους αρμόδιους φορείς για τουλάχιστον μια τριακονταετία, χωρίς να έχει ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση για την αντιμετώπιση του. Η αύξηση των αποφοίτων της ιατρικής που θα προκληθεί από τη λειτουργία ιδιωτικών ιατρικών σχολών και των αγγλόγλωσσων τμημάτων στα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας μας θα αυξήσει περεταίρω την πολυετή αναμονή για την ειδίκευση.

Είναι επιτακτική η ανάγκη πολιτικών που θα ανακόψουν τη φυγή. Σε αυτά θα μπορούσαν να συμπεριλαμβάνονται η δυνατότητα των αριστούχων να αρχίσουν άμεσα και κατά προτεραιότητα την ειδικότητα τους στο νοσοκομείο της επιλογής τους, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης κενών θέσεων. Αυτό θα αποτελούσε ένα επιπλέον κίνητρο για τους φοιτητές μας να επιδιώξουν να πετύχουν τη καλύτερη δυνατή βαθμολογία κατά τη διάρκεια των σπουδών τους στις ιατρικές σχολές της χώρας μας. Ετήσιες πανελλήνιες εξετάσεις θα μπορούσαν εναλλακτικά να είναι μια λύση για την αξιοκρατική τοποθέτηση των ενδιαφερομένων όπως γίνεται στην Γαλλία, τη Ρουμανία και αλλού. Ασφαλώς οι καλύτερες αποδοχές για τους ειδικευόμενους και η λεπτομερής χαρτογράφηση των αναγκών στα πλαίσια πανελλήνιου εκπαιδευτικού προγράμματος ειδικότητος είναι μέρος της λύσης.